વાહકનો અવરોધ વ્યાખ્યાયિત કરો. વાહકનો અવરોધ કયા પરિબળો પર આધાર રાખે છે તે જણાવો. વિદ્યુત પરિપથમાં વોલ્ટેજ સ્ત્રોત બદલ્યા વિના અવરોધ બદલવા માટે વપરાતા સાધનનું નામ આપો.
$50 \, m$ લંબાઈ અને $0.01 \, mm^2$ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ ધરાવતા અને $5 \times 10^{-8} \, \Omega \, m$ અવરોધકતા ધરાવતા તારનો અવરોધ ગણો.

(D) અવરોધ એટલે વાહક દ્વારા વિદ્યુત પ્રવાહના વહનમાં આવતા અવરોધને કહેવામાં આવે છે.
તે નીચેના પરિબળો પર આધાર રાખે છે:
$(i)$ વાહકના દ્રવ્યની પ્રકૃતિ.
$(ii)$ વાહકની લંબાઈ $(L)$.
$(iii)$ વાહકનું આડછેદનું ક્ષેત્રફળ $(A)$.
રિયોસ્ટેટ અથવા ચલ અવરોધ એવું સાધન છે જેનો ઉપયોગ વિદ્યુત પરિપથમાં વોલ્ટેજ સ્ત્રોત બદલ્યા વિના અવરોધ બદલવા માટે થાય છે.
ગણતરી:
આપેલ છે: $L = 50 \, m$,$A = 0.01 \, mm^2 = 0.01 \times 10^{-6} \, m^2$,$\rho = 5 \times 10^{-8} \, \Omega \, m$.
સૂત્ર $R = \frac{\rho L}{A}$ નો ઉપયોગ કરતા:
$R = \frac{5 \times 10^{-8} \times 50}{0.01 \times 10^{-6}}$
$R = \frac{250 \times 10^{-8}}{10^{-8}}$
$R = 250 \, \Omega$.