સ્નિગ્ધતા ગુણાંક (coefficient of viscosity) ની વ્યાખ્યા આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સ્નિગ્ધતા ગુણાંક,જેને ગ્રીક અક્ષર $\eta$ (ઈટા) દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે,તે પ્રવાહીના વહન અથવા આકારમાં ફેરફાર સામેના અવરોધનું માપ છે.
ન્યૂટનના સ્નિગ્ધતાના નિયમ મુજબ,પ્રવાહીના બે સ્તરો વચ્ચે લાગતું સ્નિગ્ધતા બળ $F = \eta A \frac{dv}{dx}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $A$ એ સંપર્ક ક્ષેત્રફળ છે અને $\frac{dv}{dx}$ એ વેગ પ્રચલન (velocity gradient) છે.
સૂત્રને ફરીથી ગોઠવતા,આપણને $\eta = \frac{F}{A(dv/dx)}$ મળે છે.
આમ,સ્નિગ્ધતા ગુણાંકને પ્રવાહીના બે સમાંતર સ્તરો વચ્ચે એકમ વેગ પ્રચલન જાળવી રાખવા માટે જરૂરી એકમ ક્ષેત્રફળ દીઠ સ્પર્શક બળ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
સ્નિગ્ધતા ગુણાંકનો $SI$ એકમ $\text{Pa} \cdot \text{s}$ અથવા $\text{N} \cdot \text{s/m}^2$ છે (જેને પોઈઝ્યુઈલ,$\text{Pl}$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે).

Explore More

Similar Questions

એક મોટા ટાંકામાં ચીકદના ટાંકામાં ચીકણા પ્રવાહી પર તરતી એક પાતળી ચોરસ પ્લેટનો વિચાર કરો. ટાંકામાં પ્રવાહીની ઊંચાઈ $h$ એ ટાંકાની પહોળાઈ કરતા ઘણી ઓછી છે. તરતી પ્લેટને $u_0$ જેટલા અચળ વેગથી આડી દિશામાં ખેંચવામાં આવે છે. નીચેનામાંથી કયું/કયા વિધાન(નો) સાચું/સાચા છે?
$(A)$ પ્લેટ પર પ્રવાહીનું અવરોધક બળ $h$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં છે
$(B)$ પ્લેટ પર પ્રવાહીનું અવરોધક બળ પ્લેટના ક્ષેત્રફળથી સ્વતંત્ર છે
$(C)$ ટાંકાના તળિયે સ્પર્શક (શીયર) સ્ટ્રેસ $u_0$ સાથે વધે છે
$(D)$ પ્લેટ પર સ્પર્શક (શીયર) સ્ટ્રેસ પ્રવાહીની સ્નિગ્ધતા $\eta$ સાથે રેખીય રીતે બદલાય છે

$20 \ m$ ઊંડી નદીમાં પાણી $10 \ ms^{-1}$ ની ઝડપે વહી રહ્યું છે. નદીમાં પાણીના સમક્ષિતિજ સ્તરો વચ્ચેનું શીયરિંગ સ્ટ્રેસ (કર્તન પ્રતિબળ) $Nm^{-2}$ માં કેટલું હશે? (પાણીનો સ્નિગ્ધતા ગુણાંક $= 10^{-3} \ SI \ units$)

શ્યાનતા બળ (viscous force) એટલે શું? શ્યાનતા બળ કયા પરિબળો પર આધાર રાખે છે?

$a$ બાજુ અને $\rho$ ઘનતા ધરાવતો એક સમઘન બ્લોક અચળ વેગ $v$ સાથે સ્થિર ઢળતી સપાટી પર સરકે છે. સપાટી અને બ્લોક વચ્ચે $t$ જાડાઈનું ચીકણા પ્રવાહીનું પાતળું પડ છે. જો ઢાળનો ખૂણો $37^{\circ}$ હોય,તો પાતળા પડનો સ્નિગ્ધતા ગુણાંક કેટલો હશે?

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo