બોહરનું પરમાણુ મોડેલ સમજાવો.

(N/A) નીલ્સ બોહર $(1913)$ હાઇડ્રોજન પરમાણુની રચના અને તેના વર્ણપટની સામાન્ય લાક્ષણિકતાઓને જથ્થાત્મક રીતે સમજાવનાર પ્રથમ વૈજ્ઞાનિક હતા.
મોડેલની પૂર્વધારણાઓ:
$(i)$ હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોન કેન્દ્રની આસપાસ નિશ્ચિત ત્રિજ્યા અને ઊર્જા ધરાવતા વર્તુળાકાર માર્ગમાં ગતિ કરી શકે છે. આ માર્ગોને કક્ષા,સ્થિર અવસ્થાઓ અથવા માન્ય ઊર્જા અવસ્થાઓ કહેવામાં આવે છે. આ કક્ષાઓ કેન્દ્રની આસપાસ કેન્દ્રિત રીતે ગોઠવાયેલી હોય છે.
$(ii)$ કક્ષામાં ઇલેક્ટ્રોનની ઊર્જા સમય સાથે બદલાતી નથી. જોકે,જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા જરૂરી ઊર્જાનું શોષણ થાય ત્યારે તે નીચી સ્થિર અવસ્થામાંથી ઊંચી સ્થિર અવસ્થામાં જાય છે,અથવા જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન ઊંચી સ્થિર અવસ્થામાંથી નીચી સ્થિર અવસ્થામાં આવે ત્યારે ઊર્જાનું ઉત્સર્જન થાય છે. ઊર્જાનો ફેરફાર સતત રીતે થતો નથી.
$(iii)$ જ્યારે બે સ્થિર અવસ્થાઓ વચ્ચે સંક્રમણ થાય છે જેની ઊર્જામાં તફાવત $\Delta E$ હોય,ત્યારે શોષાયેલ અથવા ઉત્સર્જિત વિકિરણની આવૃત્તિ નીચે મુજબ આપવામાં આવે છે:
$E = h \nu$ અને $\Delta E = (E_{2} - E_{1})$
તેથી,$\nu = \frac{\Delta E}{h}$ (બોહરનો આવૃત્તિનો નિયમ)
જ્યાં $E_{1}$ અને $E_{2}$ અનુક્રમે નીચી અને ઊંચી માન્ય ઊર્જા અવસ્થાઓની ઊર્જા છે.
$(iv)$ આપેલી સ્થિર અવસ્થામાં ઇલેક્ટ્રોનનું કોણીય વેગમાન નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય છે:
$m_{e} v r = n(\frac{h}{2 \pi})$ જ્યાં $n = 1, 2, 3, \dots$
આમ,ઇલેક્ટ્રોન ફક્ત તે જ કક્ષાઓમાં ગતિ કરી શકે છે જેના માટે તેનું કોણીય વેગમાન $\frac{h}{2 \pi}$ નો પૂર્ણાંક ગુણાંક હોય,તેથી જ માત્ર અમુક નિશ્ચિત કક્ષાઓ જ માન્ય છે.