વિધાન: ભારે પાણી એ સામાન્ય પાણી કરતા વધુ સારું મોડરેટર છે.
કારણ: ભારે પાણી સામાન્ય પાણી કરતા ન્યુટ્રોનનું વધુ કાર્યક્ષમ રીતે શોષણ કરે છે.

પ્રોટોન-પ્રોટોન ચક્રમાં, ચાર હાઇડ્રોજન ન્યુક્લિયસ જોડાઈને ....... $MeV$ ઉર્જા મુક્ત કરે છે.

પરમાણુ વિખંડન $Ne^{20} \to 2He^4 + C^{12}$ ધ્યાનમાં લો. જો $Ne^{20}$,$He^4$ અને $C^{12}$ ની ન્યુક્લિયોન દીઠ બંધન ઉર્જા અનુક્રમે $8.03\, MeV$,$7.07\, MeV$ અને $7.86\, MeV$ હોય,તો સાચું વિધાન ઓળખો.

ન્યુક્લિયર પ્રક્રિયા $A+b \rightarrow C+d$ નું $Q$ મૂલ્ય $Q=\left[m_{A}+m_{b}-m_{C}-m_{d}\right] c^{2}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થાય છે,જ્યાં દળ સંબંધિત ન્યુક્લિયસના છે. આપેલ ડેટા પરથી નીચેની પ્રક્રિયાઓ માટે $Q$ મૂલ્ય નક્કી કરો અને જણાવો કે પ્રક્રિયાઓ ઉષ્માશોષક છે કે ઉષ્માક્ષેપક.
$(i) \;_{1}^{1} H+_{1}^{3} H \rightarrow_{1}^{2} H+_{1}^{2} H$
$(ii)\;_{6}^{12} C+_{6}^{12} C \rightarrow_{10}^{20} N e+_{2}^{4} H e$
પરમાણ્વીય દળ નીચે મુજબ આપેલ છે:
$m(_{1}^{1}H) = 1.007825 \; u$
$m(_{1}^{2}H) = 2.014102 \; u$
$m(_{1}^{3}H) = 3.016049 \; u$
$m(_{6}^{12}C) = 12.000000 \; u$
$m(_{10}^{20}Ne) = 19.992439 \; u$
$m(_{2}^{4}He) = 4.002603 \; u$

ડ્યુટેરિયમ અને હિલિયમ ન્યુક્લિયસમાં ન્યુક્લિઓન દીઠ બંધન ઉર્જા અનુક્રમે $1.1 \, MeV$ અને $7.0 \, MeV$ છે. જ્યારે બે ડ્યુટેરિયમ ન્યુક્લિયસ જોડાઈને એક હિલિયમ ન્યુક્લિયસ બનાવે છે,ત્યારે ફ્યુઝનમાં મુક્ત થતી ઉર્જા ........... $MeV$ છે.

ઝડપી ન્યુટ્રોનને ......... દ્વારા સરળતાથી ધીમા પાડી શકાય છે.