એક અવલોકનકાર $f$ આવૃત્તિ ધરાવતા સ્થિર ધ્વનિ સ્ત્રોત તરફ $a$ જેટલા સમાન પ્રવેગ સાથે ગતિ કરવાનું શરૂ કરે છે. જેમ અવલોકનકાર સ્ત્રોતની નજીક આવે છે,તેમ અવલોકનકાર દ્વારા સંભળાતી આભાસી આવૃત્તિ $f'$ સમય $t$ સાથે કેવી રીતે બદલાય છે:

વિધાન $-1$: શ્રોતાની ગતિને કારણે,સ્થિર ઉદગમ દ્વારા ઉત્સર્જિત ધ્વનિ તરંગોની આવૃત્તિ (જે શ્રોતા દ્વારા પ્રાપ્ત થાય છે) પ્રભાવિત થાય છે.
વિધાન $-2$: ઉદગમની ગતિને કારણે,સ્થિર શ્રોતા દ્વારા પ્રાપ્ત થતા ધ્વનિ તરંગોની તરંગલંબાઈ (ઉદગમ દ્વારા ઉત્સર્જિત) પ્રભાવિત થાય છે.
વિધાન $-3$: જો શ્રોતા અને ઉદગમ બંને ગતિ કરતા હોય,તો અવલોકિત આવૃત્તિ ઉદગમની મૂળ આવૃત્તિ કરતા અલગ જ હોવી જોઈએ.
ઉપરોક્ત તમામ કિસ્સાઓ માટે ઉદગમ અથવા શ્રોતાની ગતિને હંમેશા તેમને જોડતી રેખા પર ગણો.

એક ટેબલ તેની ધરી પર $5$ પરિભ્રમણ પ્રતિ સેકન્ડની ઝડપે ફરી રહ્યું છે. $1000 \text{ Hz}$ આવૃત્તિ ધરાવતો ધ્વનિનો સ્ત્રોત ટેબલ પર ધરીથી $70 \text{ cm}$ દૂર સ્થિત છે. ટેબલથી દૂર ઉભેલા શ્રોતા દ્વારા સંભળાતી લઘુત્તમ આવૃત્તિ .... $\text{ Hz}$ હશે (ધ્વનિની ઝડપ $= 352 \text{ m/s}$)

એક છોકરો દીવાલથી દૂર અને નિરીક્ષક તરફ $1\, m/s$ ની ઝડપે ચાલી રહ્યો છે અને $680\, Hz$ આવૃત્તિની સીટી વગાડે છે. નિરીક્ષક દ્વારા પ્રતિ સેકન્ડ સંભળાતા બીટ્સની સંખ્યા કેટલી હશે? (હવામાં અવાજનો વેગ $= 340\, m/s$)

ડ્યુટી પર રહેલો એક પોલીસકર્મી જ્યારે એક ગતિશીલ કાર તેની પાસેથી પસાર થાય છે ત્યારે તેના હોર્નની પીચમાં $10 \%$ નો ઘટાડો અનુભવે છે. જો ધ્વનિનો વેગ $330 \, m/s$ હોય,તો કારની ઝડપ $m/s$ માં ગણો.

જ્યારે એન્જિનની સીટી સ્થિર અવલોકનકાર પાસેથી પસાર થાય છે,ત્યારે તેની પીચ તેના મૂળ મૂલ્યના $30 \%$ જેટલી ઘટી જાય છે. જો હવામાં અવાજની ઝડપ $350 \ m/s$ હોય,તો એન્જિનની ઝડપ $m/s$ માં કેટલી હશે?