અમર, જાવેદ અને રીટા હાઈવે પર ખૂબ જ ઝડપથી જતી બસમાં મુસાફરી કરી રહ્યા હતા, ત્યારે એક જીવડું વિન્ડશિલ્ડ સાથે અથડાયું અને તેનું મૃત શરીર વિન્ડસ્ક્રીન પર ચોંટી ગયું. અમર અને જાવેદે આ પરિસ્થિતિ વિશે ચર્ચા કરવાનું શરૂ કર્યું. અમરે સૂચવ્યું કે જીવડાના વેગમાનમાં થતો ફેરફાર બસના વેગમાનમાં થતા ફેરફાર કરતા ઘણો વધારે છે. અમરના મતે, બસના વેગમાં કોઈ નોંધપાત્ર ફેરફાર જોવા મળ્યો નથી, જ્યારે જીવડાના વેગમાં સ્પષ્ટ ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. જાવેદનું માનવું હતું કે બસ વધુ વેગથી ગતિ કરી રહી હતી, તેથી તેણે જીવડા પર વધુ બળ લગાડ્યું, જેના પરિણામે તે મૃત્યુ પામ્યું. રીટાએ આ વાત સાથે સંપૂર્ણ અસંમતિ દર્શાવી અને દલીલ કરી કે જીવડા અને બસ બંનેએ સમાન બળ અનુભવ્યું અને તેમના વેગમાનમાં સમાન ફેરફાર થયો. તમે કોની સાથે સહમત છો? તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(D) ન્યૂટનના ગતિના ત્રીજા નિયમ મુજબ, દરેક આઘાત (action) સામે સમાન અને વિરુદ્ધ દિશામાં પ્રત્યાઘાત (reaction) હોય છે. તેથી, બસ દ્વારા જીવડા પર લગાડવામાં આવેલું બળ અને જીવડા દ્વારા બસ પર લગાડવામાં આવેલું બળ મૂલ્યમાં સમાન હોય છે।
જેহেতু બળ $(F)$ અને અથડામણનો સમય $(t)$ બંને માટે સમાન છે, તેથી વેગમાનમાં થતો ફેરફાર $(\Delta p = F \times t)$ પણ જીવડા અને બસ બંને માટે સમાન જ હોય છે।
જોકે, બસનું દળ જીવડાના દળ કરતા ઘણું વધારે હોવાથી, બસના વેગમાં થતો ફેરફાર $(\Delta v = \Delta p / m)$ નહિવત છે, જ્યારે જીવડાના વેગમાં થતો ફેરફાર ખૂબ જ મોટો છે।
પરિણામે, જીવડું ખૂબ જ વધારે પ્રવેગ અનુભવે છે, જેના કારણે તેનું મૃત્યુ થાય છે. રીટાનું વિધાન સાચું છે કે બંને સમાન બળ અને વેગમાનમાં સમાન ફેરફાર અનુભવે છે.

Explore More

Similar Questions

એક મોટું ટ્રક અને એક મિની બસ બંને $V$ જેટલા વેગથી ગતિ કરી રહ્યા છે અને તેમની વચ્ચે સામસામે અથડામણ થાય છે, ત્યારબાદ બંને સ્થિર થઈ જાય છે. જો અથડામણ $1 \, s$ સુધી ચાલે તો:
$(a)$ કયું વાહન વધુ આઘાત બળ અનુભવે છે?
$(b)$ કયા વાહનમાં વેગમાનમાં ફેરફાર વધુ થાય છે?
$(c)$ કયું વાહન વધુ પ્રવેગ અનુભવે છે?

ગતિના બીજા નિયમનો ઉપયોગ કરીને બળનો એકમ તારવો. $5 \, N$ નું બળ $m_1$ દળ પર $8 \, m s^{-2}$ નો પ્રવેગ અને $m_2$ દળ પર $24 \, m s^{-2}$ નો પ્રવેગ ઉત્પન્ન કરે છે. જો બંને દળોને એકસાથે બાંધવામાં આવે તો તે જ બળ કેટલો પ્રવેગ ઉત્પન્ન કરશે ($, m s^{-2}$ માં)?

બળનો $CGS$ એકમ જણાવો. તે ન્યૂટન સાથે કેવી રીતે સંબંધિત છે?

$m$ દળની એક ગોળી $M$ દળની બંદૂકમાંથી છોડવામાં આવે છે. જો ગોળીનો વેગ $v$ હોય,તો બંદૂકના રિકોઈલ (પાછળ તરફના) વેગ માટેનું સૂત્ર તારવો. આ કયા સિદ્ધાંત પર આધારિત છે?

નીચે આપેલ વિધાન ખરું છે કે ખોટું તે જણાવો:
ક્રિયા અને પ્રતિક્રિયા એક જ પદાર્થ પર કાર્ય કરે છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo