ધ્વનિનો એક નાનો સ્ત્રોત આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ વર્તુળ પર ગતિ કરે છે અને એક અવલોકનકાર $O$ પર ઉભો છે. જ્યારે સ્ત્રોત અનુક્રમે $A, B$ અને $C$ પર હોય ત્યારે સંભળાતી આવૃત્તિઓ $n_1, n_2$ અને $n_3$ છે. તો

એક સીટી એક સેકન્ડમાં $256$ તરંગો ઉત્પન્ન કરે છે. જો સીટી હવામાં ધ્વનિના વેગના $\frac{1}{3}$ જેટલા વેગથી અવલોકનકાર તરફ ગતિ કરતી હોય,તો અવલોકનકાર દ્વારા પ્રતિ સેકન્ડ પ્રાપ્ત થતા તરંગોની સંખ્યા શોધો.

બે ટ્રેન $A$ અને $B$ એક જ સીધા પાટા પર એક જ દિશામાં અનુક્રમે $20 \ m/s$ અને $30 \ m/s$ ની ઝડપે ગતિ કરી રહી છે,જેમાં $B$ એ $A$ ની આગળ છે. એન્જિન આગળના ભાગમાં છે. ટ્રેન $A$ નું એન્જિન લાંબી સીટી વગાડે છે. ધારો કે સીટીનો અવાજ $f_1=800 \ Hz$ થી $f_2=1120 \ Hz$ સુધીની આવૃત્તિના ઘટકોનો બનેલો છે,જે આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. આમ આવૃત્તિનો ફેલાવો (મહત્તમ આવૃત્તિ - ન્યૂનતમ આવૃત્તિ) $320 \ Hz$ છે. સ્થિર હવામાં અવાજની ઝડપ $340 \ m/s$ છે.
$1.$ સીટીના અવાજની ઝડપ કેટલી છે?
$(A)$ $A$ માં મુસાફરો માટે $340 \ m/s$ અને $B$ માં મુસાફરો માટે $310 \ m/s$
$(B)$ $A$ માં મુસાફરો માટે $360 \ m/s$ અને $B$ માં મુસાફરો માટે $310 \ m/s$
$(C)$ $A$ માં મુસાફરો માટે $310 \ m/s$ અને $B$ માં મુસાફરો માટે $360 \ m/s$
$(D)$ બંને ટ્રેનમાં મુસાફરો માટે $340 \ m/s$
$2.$ ટ્રેન $A$ માં મુસાફરો દ્વારા અવલોકન કરાયેલ સીટીની અવાજની તીવ્રતાનું વિતરણ શ્રેષ્ઠ રીતે કોના દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે?
$3.$ ટ્રેન $B$ માં મુસાફરો દ્વારા અવલોકન કરાયેલ આવૃત્તિનો ફેલાવો કેટલો છે?
$(A)$ $310 \ Hz$ $(B)$ $330 \ Hz$ $(C)$ $350 \ Hz$ $(D)$ $290 \ Hz$
પ્રશ્ન $1, 2$ અને $3$ ના જવાબ આપો.

બે માણસો એક આડી સીધી રેખા પર એક જ દિશામાં ચાલી રહ્યા છે. આગળનો માણસ $1.0 \,m \,s^{-1}$ ની ઝડપે અને પાછળનો માણસ $2.0 \,m \,s^{-1}$ ની ઝડપે ચાલે છે. ત્રીજો માણસ તે જ આડી રેખાથી $12 \,m$ ની ઊંચાઈએ એવી રીતે ઊભો છે કે જેથી ત્રણેય માણસો એક જ શિરોલંબ સમતલમાં હોય. બંને ચાલતા માણસો સમાન સીટી વગાડે છે જે $1430 \,Hz$ ની આવૃત્તિનો અવાજ ઉત્પન્ન કરે છે. હવામાં અવાજની ઝડપ $330 \,m \,s^{-1}$ છે. જે ક્ષણે ચાલતા માણસો એકબીજાથી $10 \,m$ દૂર હોય,ત્યારે સ્થિર માણસ તેમનાથી સમાન અંતરે હોય છે. આ ક્ષણે સ્થિર માણસ દ્વારા સાંભળવામાં આવતી બીટ્સની આવૃત્તિ $Hz$ માં કેટલી હશે?

ધ્વનિનો એક સ્ત્રોત $S$ જે $100 \, Hz$ આવૃત્તિના તરંગો ઉત્સર્જિત કરે છે અને એક અવલોકનકાર $O$ એકબીજાથી અમુક અંતરે આવેલા છે. સ્ત્રોત $19.4 \, m s^{-1}$ ની ઝડપથી આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ સ્ત્રોત-અવલોકનકારની રેખા સાથે $60^{\circ}$ ના ખૂણે ગતિ કરી રહ્યો છે. અવલોકનકાર સ્થિર છે. અવલોકનકાર દ્વારા અવલોકિત આભાસી આવૃત્તિ .... $Hz$ છે (હવામાં ધ્વનિનો વેગ $330 \, m s^{-1}$ છે).

બે કાર $X$ અને $Y$ અનુક્રમે $36 \; km/h$ અને $72 \; km/h$ ના વેગથી એકબીજાની નજીક આવી રહી છે. કાર $X$ માં રહેલા મુસાફર દ્વારા વગાડવામાં આવેલી સીટીનો અવાજ,જે કાર $Y$ માં રહેલા મુસાફર દ્વારા સાંભળવામાં આવે છે,તેની આવૃત્તિ $1320 \; Hz$ છે. જો હવામાં અવાજનો વેગ $340 \; m/s$ હોય,તો ઉત્પન્ન થયેલી સીટીની વાસ્તવિક આવૃત્તિ ........ $Hz$ છે.