$2\, mV/cm$ નો પોટેન્શિયલ ગ્રેડિયન્ટ ધરાવતા પોટેન્શિયોમીટરનો ઉપયોગ $10\, \Omega$ ના અવરોધ પરનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત માપવા માટે થાય છે. જો નલ પોઈન્ટ મેળવવા માટે પોટેન્શિયોમીટરના તારની $50\, cm$ લંબાઈની જરૂર હોય,તો $10\, \Omega$ ના અવરોધમાંથી પસાર થતો પ્રવાહ ($mA$ માં) કેટલો હશે?

$R \; \Omega$ નો અવરોધ પોટેન્શિયોમીટરમાંથી પ્રવાહ ખેંચે છે. પોટેન્શિયોમીટરનો કુલ અવરોધ $R_{0} \; \Omega$ છે (આકૃતિ). પોટેન્શિયોમીટરને $V$ વોલ્ટેજ આપવામાં આવે છે. જ્યારે સ્લાઇડિંગ કોન્ટેક્ટ પોટેન્શિયોમીટરની મધ્યમાં હોય ત્યારે $R$ ની આસપાસના વોલ્ટેજ માટેનું સૂત્ર મેળવો.

પોટેન્શિયોમીટર વાયરના પ્રયોગમાં, પ્રાથમિક સર્કિટમાં બેટરીનું $emf$ $20\,V$ છે અને તેનો આંતરિક અવરોધ $5\,\Omega$ છે. બેટરી અને પોટેન્શિયોમીટર વાયર સાથે શ્રેણીમાં એક અવરોધ પેટી છે, જેનો અવરોધ $120\,\Omega$ થી $170\,\Omega$ સુધી બદલી શકાય છે. પોટેન્શિયોમીટર વાયરનો અવરોધ $75\,\Omega$ છે. આ પોટેન્શિયોમીટરનો ઉપયોગ કરીને નીચેનામાંથી કયો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત માપી શકાય છે?

જ્યારે $E_1$ e.m.f. ધરાવતો કોષ પોટેન્શિયોમીટરના તાર સાથે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે સંતુલન લંબાઈ $\ell_1$ મળે છે. જ્યારે $E_2$ $(E_1 > E_2)$ e.m.f. ધરાવતો બીજો કોષ એવી રીતે જોડવામાં આવે છે કે જેથી બંને કોષો એકબીજાનો વિરોધ કરે,ત્યારે સંતુલન લંબાઈ $\ell_2$ મળે છે. તો $E_1 : E_2$ નો ગુણોત્તર કેટલો થાય?

એક પ્રમાણિત કોષનું $e.m.f.$ પોટેન્શિયોમીટરના તારની $150 \ cm$ લંબાઈ પર સંતુલિત થાય છે. જ્યારે $2 \ \Omega$ નો અવરોધ કોષ સાથે શંટ તરીકે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે સંતુલન બિંદુ $100 \ cm$ પર મળે છે. કોષનો આંતરિક અવરોધ .............. $\Omega$ છે.

પોટેન્શિયોમીટરના તારની લંબાઈ $1200 \; cm$ છે અને તેમાંથી $60 \; mA$ નો વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. $5 \; V$ ના emf અને $20 \; \Omega$ ના આંતરિક અવરોધ ધરાવતા કોષ માટે,તટસ્થ બિંદુ (null point) $1000 \; cm$ પર મળે છે. આખા તારનો અવરોધ .............. $\Omega$ છે.