$600 \,nm$ તરંગલંબાઈ ધરાવતો એકરંગી પ્રકાશનો સમાંતર કિરણપુંજ $0.4 \,mm$ પહોળાઈની એક સ્લિટમાંથી પસાર થાય છે. દ્વિતીય ક્રમના ન્યૂનતમ માટે કોણીય વિચલન $...... \times 10^{-3} \,rad$ હશે.

$6000 \, \mathring A$ તરંગલંબાઈ ધરાવતો પ્રકાશ $0.30 \, mm$ પહોળાઈની સ્લિટ પર આપાત થાય છે. સ્લિટથી $2 \, m$ અંતરે પડદો રાખેલ છે. પ્રથમ ન્યૂનત્તમ શલાકાનું સ્થાન શોધો.

એક સ્લિટના વિવર્તન (diffraction) ભાતમાં:

$0.02\, cm$ પહોળાઈ ધરાવતી એક રેખીય છિદ્ર (aperture) ને $60\, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા લેન્સની બરાબર આગળ મૂકવામાં આવે છે. આ છિદ્ર પર $5 \times 10^{-5}\, cm$ તરંગલંબાઈ ધરાવતા સમાંતર કિરણપુંજને લંબરૂપે આપાત કરવામાં આવે છે. વિવર્તન ભાત (diffraction pattern) ની પ્રથમ અપ્રકાશિત પટ્ટીનું પડદાના કેન્દ્રથી અંતર .....$cm$ છે.

વિવર્તન (diffraction) માટેની શરત શું છે?

એક સાંકડી સ્લિટ પર એકરંગી પ્રકાશનું સમતલ તરંગ-અગ્ર લંબરૂપે આપાત થાય છે. પરિણામે પડદા પર વિવર્તનભાત રચાય છે. તો જ્યાં પ્રથમ ન્યૂનતમ રચાય છે ત્યાં સ્લિટની ઉપરની ધાર અને નીચેની ધાર આગળથી નીકળતા તરંગો વચ્ચેનો કળા-તફાવત કેટલો હશે?