આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ ગેલ્વેનોમીટર સર્કિટનો ઉપયોગ કરીને મલ્ટિરેન્જ કરંટ મીટર બનાવી શકાય છે. આપણે એવું કરંટ મીટર જોઈએ છીએ જે $10 \text{ mA}$,$100 \text{ mA}$ અને $1 \text{ A}$ માપી શકે,જેમાં $10 \text{ } \Omega$ અવરોધ ધરાવતું ગેલ્વેનોમીટર છે જે $1 \text{ mA}$ પ્રવાહ માટે મહત્તમ વિચલન આપે છે. ઉપયોગમાં લેવાતા $S_1, S_2$ અને $S_3$ ના મૂલ્યો શોધો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(D) ગેલ્વેનોમીટરને એમીટરમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે,તેની સાથે સમાંતરમાં ઓછો અવરોધ (શંટ) જોડવામાં આવે છે. ધારો કે $G = 10 \text{ } \Omega$ એ ગેલ્વેનોમીટરનો અવરોધ છે અને $I_g = 1 \text{ mA} = 0.001 \text{ A}$ એ ફૂલ-સ્કેલ ડિફ્લેક્શન કરંટ છે.
$I_1 = 10 \text{ mA} = 0.01 \text{ A}$ ની રેન્જ માટે ($A$ અને $B$ ટર્મિનલ વચ્ચે): શંટ અવરોધ $S_1 + S_2 + S_3$ છે. શંટમાંથી વહેતો પ્રવાહ $I_1 - I_g = 0.01 - 0.001 = 0.009 \text{ A}$ છે.
$I_g G = (I_1 - I_g)(S_1 + S_2 + S_3) \implies 0.001 \times 10 = 0.009(S_1 + S_2 + S_3) \implies S_1 + S_2 + S_3 = \frac{10}{9} \approx 1.11 \text{ } \Omega$.
$I_2 = 100 \text{ mA} = 0.1 \text{ A}$ ની રેન્જ માટે ($A$ અને $C$ ટર્મિનલ વચ્ચે): શંટ અવરોધ $S_2 + S_3$ છે. શંટમાંથી વહેતો પ્રવાહ $I_2 - I_g = 0.1 - 0.001 = 0.099 \text{ A}$ છે.
$I_g(G + S_1) = (I_2 - I_g)(S_2 + S_3) \implies 0.001(10 + S_1) = 0.099(S_2 + S_3)$.
$I_3 = 1 \text{ A}$ ની રેન્જ માટે ($A$ અને $D$ ટર્મિનલ વચ્ચે): શંટ અવરોધ $S_3$ છે. શંટમાંથી વહેતો પ્રવાહ $I_3 - I_g = 1 - 0.001 = 0.999 \text{ A}$ છે.
$I_g(G + S_1 + S_2) = (I_3 - I_g)S_3 \implies 0.001(10 + S_1 + S_2) = 0.999 S_3$.
આ સમીકરણોને ઉકેલતા:
$S_3 = \frac{10}{999} \approx 0.0101 \text{ } \Omega$,
$S_2 = \frac{10}{99} - S_3 \approx 0.101 - 0.0101 = 0.0909 \text{ } \Omega$,
$S_1 = \frac{10}{9} - (S_2 + S_3) = \frac{10}{9} - \frac{10}{99} = \frac{100}{99} \approx 1.0101 \text{ } \Omega$.

Explore More

Similar Questions

એક ગેલ્વેનોમીટર જેનો અવરોધ $120 \, \Omega$ છે,તે $0.05 \, A$ ના પ્રવાહ સાથે પૂર્ણ સ્કેલ વિચલન આપે છે. તેને $10 \, A$ નો મહત્તમ પ્રવાહ માપવા માટે સક્ષમ બનાવવા માટે,તેની સાથે સમાંતરમાં એક શંટ અવરોધ જોડવામાં આવે છે. આ રીતે બનેલા એમીટરનો અવરોધ .............. $\Omega$ છે.

એક મુવિંગ કોઈલ ગેલ્વેનોમીટરને '$3r$' અવરોધનો શંટ જોડીને $0.04 \,A$ સુધી માપી શકે તેવા એમીટરમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ '$r$' અવરોધનો શંટ જોડીને $0.08 \,A$ સુધી માપી શકે તેવા એમીટરમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે. જો કોઈ શંટનો ઉપયોગ ન કરવામાં આવે, તો આ ગેલ્વેનોમીટરમાંથી પસાર થઈ શકતો મહત્તમ પ્રવાહ કેટલો હશે ($\,A$ માં)?

એક ગેલ્વેનોમીટરના કોઈલનો અવરોધ $100 \, \Omega$ છે અને તે $30 \, mA$ પ્રવાહ માટે પૂર્ણ સ્કેલ આવર્તન આપે છે. જો તેને $30 \, V$ ની રેન્જના વોલ્ટમીટર તરીકે કામમાં લેવું હોય,તો ઉમેરવા પડતા અવરોધનું મૂલ્ય કેટલું હશે? ..... $\Omega$

$25\,\Omega$ કોઈલ અવરોધ ધરાવતા ગેલ્વેનોમીટરને પૂર્ણ-સ્કેલ આવર્તન માટે $1\,mA$ પ્રવાહની જરૂર પડે છે. $2\,A$ સુધીનો પ્રવાહ માપી શકે તેવું એમીટર બનાવવા માટે,શંટ અવરોધનું આશરે મૂલ્ય કેટલું હોવું જોઈએ?

બે સસ્પેન્ડેડ કોઈલ ગેલ્વેનોમીટરના ચુંબકો સમાન શક્તિના છે જેથી તેઓ કોઈલના વિસ્તારમાં સમાન એકસમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર ઉત્પન્ન કરે છે. પ્રથમ કોઈલ $a$ બાજુવાળા ચોરસ આકારની છે અને બીજી કોઈલ $\frac{a}{\sqrt{\pi}}$ ત્રિજ્યાવાળા વર્તુળાકાર આકારની છે. જ્યારે કોઈલમાંથી સમાન વિદ્યુતપ્રવાહ પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે પ્રથમ કોઈલ દ્વારા અનુભવાતા ટોર્ક અને બીજી કોઈલ દ્વારા અનુભવાતા ટોર્કનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo