આકૃતિમાં ડબલ સ્લિટ સેટઅપ દર્શાવેલ છે. એક સ્લિટ $n_2$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા માધ્યમ $2$ માં છે. બીજી સ્લિટ આ માધ્યમ અને $n_1(\neq n_2)$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા અન્ય માધ્યમ $1$ ની આંતર સપાટી પર છે. સ્લિટ્સને જોડતી રેખા આંતર સપાટીને લંબ છે અને સ્લિટ્સ વચ્ચેનું અંતર $d$ છે. સ્લિટની પહોળાઈ $d$ કરતા ઘણી નાની છે. માધ્યમ $1$ માંથી પ્રકાશનું એકવર્ણી સમાંતર કિરણપુંજ સ્લિટ્સ પર આપાત થાય છે. એક ડિટેક્ટરને માધ્યમ $2$ માં સ્લિટ્સથી ઘણા દૂર અને તેમને જોડતી રેખા સાથે $\theta$ ખૂણે મૂકવામાં આવે છે,જેથી $\theta$ એ કિરણપુંજના વક્રીભવનકોણ જેટલો થાય. ડિટેક્ટર દ્વારા પ્રાપ્ત થતા સ્લિટ્સમાંથી આવતા બે આશરે સમાંતર કિરણોને ધ્યાનમાં લો.
નીચેનામાંથી કયું/કયા વિધાન(નો) સાચું/સાચા છે?
$(A)$ બે કિરણો વચ્ચેનો કળા તફાવત $d$ થી સ્વતંત્ર છે.
$(B)$ બે કિરણો ડિટેક્ટર પર સહાયક વ્યતિકરણ અનુભવે છે.
$(C)$ બે કિરણો વચ્ચેનો કળા તફાવત $n_1$ પર આધાર રાખે છે પરંતુ $n_2$ થી સ્વતંત્ર છે.
$(D)$ બે કિરણો વચ્ચેનો કળા તફાવત માત્ર $d$ અને કિરણપુંજના આપાતકોણના ચોક્કસ મૂલ્યો માટે જ શૂન્ય થાય છે,જ્યાં $\theta$ એ અનુરૂપ વક્રીભવનકોણ છે.

  • A
    $A, B$
  • B
    $A, C$
  • C
    $A, D$
  • D
    $A, B, C$

Explore More

Similar Questions

દ્વિ-સ્લિટ પ્રયોગમાં,સમાન પહોળાઈની સ્લિટ લેવાને બદલે,એક સ્લિટ બીજી સ્લિટ કરતા બમણી પહોળી કરવામાં આવે છે. તો વ્યતિકરણ ભાતમાં:

$t$ જાડાઈ અને $\mu$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી એક પાતળી પારદર્શક પ્લેટને બે વ્યતિકરણ પામતા તરંગોમાંથી એકના માર્ગમાં મૂકવામાં આવે છે. આ તરંગો વચ્ચેનો પથ તફાવત પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $\lambda$ ના અડધા જેટલો બદલાય છે. પ્લેટની જાડાઈ કેટલી હશે?

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં એકપાત્રીય પ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને વ્યતિકરણ પામતા તરંગોમાંથી એકના માર્ગમાં $12 \times 10^{-5} \text{ cm}$ જાડાઈની માઈકાની પાતળી ફિલ્મ મૂકતા,ફ્રિન્જ પેટર્ન એક પ્રકાશિત ફ્રિન્જની પહોળાઈ જેટલા અંતરે સ્થાનાંતરિત થાય છે. જો વપરાયેલ તરંગલંબાઈ $\lambda = 6 \times 10^{-5} \text{ cm}$ હોય,તો માઈકાનો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?

યંગના ડબલ સ્લિટના પ્રયોગમાં,પ્રથમ ઉદ્દગમ $S_1$ માંથી આવતા પ્રકાશના કિરણના માર્ગમાં $\mu$ વક્રીભવનાંક અને $t$ જાડાઈ ધરાવતી એક માઈકા (mica) ની પ્લેટ મૂકવામાં આવે છે. તો શલાકાઓની ભાત (fringe pattern) કેટલા અંતરે ખસશે?

જો યંગનો ડબલ સ્લિટ પ્રયોગ અનુક્રમે $n_1$ અને $n_2$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા માધ્યમોમાં કરવામાં આવે,તો ફ્રિન્જની પહોળાઈ અનુક્રમે $\omega_1$ અને $\omega_2$ મળે છે. તો સાચું વિધાન કયું છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo