દૂરના સ્ત્રોતમાંથી આવતો $\lambda = 600 \, nm$ તરંગલંબાઈ ધરાવતો પ્રકાશનો કિરણપુંજ $1 \, mm$ પહોળી એક સ્લિટ પર પડે છે અને પરિણામી વિવર્તન ભાત $2 \, m$ દૂર રહેલા પડદા પર અવલોકવામાં આવે છે. મધ્યસ્થ પ્રકાશિત શલાકાની બંને બાજુએ આવેલી પ્રથમ અપ્રકાશિત શલાકાઓ વચ્ચેનું અંતર કેટલું હશે?

એક પડદો એક સિંગલ સ્લિટથી $50 \, cm$ દૂર રાખવામાં આવ્યો છે,જે $6000 \, \mathring{A}$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા પ્રકાશથી પ્રકાશિત થાય છે. જો વિવર્તનની ભાતમાં પ્રથમ અને ત્રીજા ન્યૂનતમ વચ્ચેનું અંતર $3 \, mm$ હોય,તો સ્લિટની પહોળાઈ કેટલી હશે?

પ્રકાશના તરંગો કરતા ધ્વનિના તરંગો માટે વિવર્તન (diffraction) વધુ સરળતાથી જોઈ શકાય છે કારણ કે ધ્વનિના તરંગો

સ્ફટિક દ્વારા બ્રેગના વિવર્તન (Bragg's diffraction) માટે,$\lambda$ તરંગલંબાઈ ધરાવતા એક્સ-રે અને આંતર-પરમાણ્વીય અંતર $d$ માટે કઈ શરત હોવી જોઈએ?

જ્યારે પ્રકાશના એકવર્ણી કિરણપુંજને સામાન્ય આપાતકોણે સમતલ ટ્રાન્સમિશન ગ્રેટિંગમાંથી પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે $O$ પર મળતી સીધી પ્રતિબિંબની સ્થિતિ આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. વિવર્તિત પ્રતિબિંબો $A, B$ અને $C$ અનુક્રમે પ્રથમ,દ્વિતીય અને તૃતીય ક્રમના વિવર્તનને અનુરૂપ છે. જ્યારે ઉદગમને ટૂંકી તરંગલંબાઇ ધરાવતા બીજા ઉદગમ દ્વારા બદલવામાં આવે,ત્યારે:

વિધાન : પ્રમાણભૂત ઓપ્ટિકલ ડિફ્રેક્શન ગ્રેટિંગ્સનો ઉપયોગ $X-$ કિરણોની તરંગલંબાઇ વચ્ચે ભેદ પાડવા માટે કરી શકાતો નથી.
કારણ : ગ્રેટિંગ સ્પેસિંગ એ $X-$ કિરણોની તરંગલંબાઇના ક્રમનું હોતું નથી.