$R$ ત્રિજ્યા ધરાવતી વર્તુળાકાર તકતીની તેના કેન્દ્રમાંથી પસાર થતી અને તેના સમતલને લંબ અક્ષને અનુલક્ષીને ચક્રાવર્તન ત્રિજ્યા (radius of gyration) કેટલી થાય?

આકૃતિમાં દર્શાવેલ ત્રણેય સળિયા $A$,$B$ અને $C$ સમાન લંબાઈ $L$ અને સમાન દળ $M$ ધરાવે છે. જો આ તંત્ર એવી રીતે ચાકગતિ કરે કે જેથી સળિયો $B$ એ પરિભ્રમણની અક્ષ તરીકે વર્તે,તો આ તંત્રની જડત્વની ચાકમાત્રા કેટલી થશે?

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $a$ ત્રિજ્યાના હળવા વર્તુળાકાર ફ્રેમ સાથે ચાર દળ જોડાયેલા છે. વર્તુળાકાર ફ્રેમના કેન્દ્ર $O$ માંથી પસાર થતી અને તેના સમતલને લંબ અક્ષને અનુલક્ષીને આ તંત્રની ચક્રાવર્તન ત્રિજ્યા કેટલી હશે?

$500 \ g$ દળ અને $10 \ cm$ ત્રિજ્યા ધરાવતા નળાકારની તેની લંબાઈને સમાંતર અને તેના કેન્દ્રમાંથી પસાર થતી અક્ષને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રા કેટલી થાય?

$Assertion$ (વિધાન) : પદાર્થની ચક્રાવર્તનની ત્રિજ્યા (Radius of gyration) એક અચળ રાશિ છે.
$Reason$ (કારણ) : કોઈ અક્ષને અનુલક્ષીને પદાર્થની ચક્રાવર્તનની ત્રિજ્યાને તે અક્ષથી કણોના અંતરના વર્ગમૂળના સરેરાશ (root mean square distance) તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરી શકાય છે.

$L$ લંબાઈ અને $M$ દળ ધરાવતા એક પાતળા સળિયાને તેના મધ્યબિંદુ $O$ આગળ $90^{\circ}$ ના ખૂણે વાળવામાં આવે છે. વાળેલા સળિયાના સમતલને લંબ અને બિંદુ $O$ માંથી પસાર થતી અક્ષને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રા કેટલી થાય?