એક ટાંકી $12.5 \, cm$ ઊંચાઈ સુધી પાણીથી ભરેલી છે. ટાંકીના તળિયે પડેલી સોયની આભાસી ઊંડાઈ માઈક્રોસ્કોપ વડે માપતા $9.4 \, cm$ મળે છે. તો પાણીનો વક્રીભવનાંક ..... હશે.

પ્રકાશ સીધી રેખામાં ગતિ કરે છે તેમ ક્યારે માની શકાય?

પ્રકાશનું કિરણ ચાર પારદર્શક માધ્યમોમાંથી પસાર થાય છે,જેના વક્રીભવનાંક $n_{1}$,$n_{2}$,$n_{3}$ અને $n_{4}$ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ છે. તમામ માધ્યમોની સપાટીઓ સમાંતર છે. જો નિર્ગમન કિરણ $DE$ એ આપાત કિરણ $AB$ ને સમાંતર હોય,તો

જ્યારે કોઈ વસ્તુને હવામાં રાખેલા અંતર્ગોળ અરીસાની મુખ્ય અક્ષ પર ખસેડવામાં આવે છે,ત્યારે જો વસ્તુ અરીસાથી $50 \ cm$ દૂર હોય તો પ્રતિબિંબ વસ્તુ સાથે સંપાત થાય છે. જો અરીસાને પારદર્શક માધ્યમમાં $20 \ cm$ ની ઊંડાઈએ રાખવામાં આવે,તો જ્યારે વસ્તુ અરીસાથી $40 \ cm$ દૂર હોય ત્યારે પ્રતિબિંબ વસ્તુ સાથે સંપાત થાય છે. પ્રવાહીનો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?

એક લંબચોરસ બ્લોક ત્રણ અલગ-અલગ કાચના પ્રિઝમ (વક્રીભવનાંક $\mu_1, \mu_2$ અને $\mu_3$ સાથે) નો બનેલો છે,જે નીચેની આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. ડાબી બાજુની સપાટી પર લંબ રૂપે આપાત થતું પ્રકાશનું કિરણ જમણી બાજુની સપાટીમાંથી લંબ રૂપે બહાર નીકળે છે. તો,વક્રીભવનાંક વચ્ચેનો સંબંધ છે:

પ્રકાશના કિરણપુંજમાં મધ્યવર્તી તરંગલંબાઈ $\lambda$ ની આસપાસ નાનો તરંગલંબાઈનો ફેલાવો $\delta \lambda$ છે. આ કિરણપુંજ શૂન્યાવકાશમાં ગતિ કરે છે અને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ પ્લેટના લંબ સાથે $\theta$ ખૂણે કાચની પ્લેટમાં પ્રવેશે છે. કાચનો વક્રીભવનાંક $n(\lambda)$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. વક્રીભૂત કિરણપુંજનો કોણીય ફેલાવો $\delta \theta'$ કેટલો હશે?