વાયુના આપેલા દળને સમતાપી રીતે સંકોચવામાં આવે છે જ્યાં સુધી તેનું દબાણ બમણું ન થાય. ત્યારબાદ તેને એડિબેટિકલી (નિરુદ્ધોષ્મ) વિસ્તરણ કરવા દેવામાં આવે છે જ્યાં સુધી તેનું મૂળ કદ પાછું ન આવે અને તેનું દબાણ તેના પ્રારંભિક દબાણના $0.75$ ગણું જોવા મળે છે. વાયુની વિશિષ્ટ ઉષ્માઓનો ગુણોત્તર આશરે કેટલો હશે?

$List-I$ ચાર અલગ-અલગ સિસ્ટમોમાં થર્મોડાયનેમિક પ્રક્રિયાઓનું વર્ણન કરે છે. $List-II$ પ્રક્રિયાને કારણે સિસ્ટમની આંતરિક ઉર્જામાં થતા સંભવિત ફેરફારોનું મૂલ્ય (ચોક્કસ અથવા નજીકના અંદાજ તરીકે) આપે છે.

$List-I$	$List-II$
$(I)$ $100^{\circ} C$ તાપમાને $10^{-3} \, kg$ પાણીને તે જ તાપમાને $10^5 \, Pa$ ના દબાણે વરાળમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે. પ્રક્રિયા દરમિયાન સિસ્ટમનું કદ $10^{-6} \, m^3$ થી $10^{-3} \, m^3$ માં બદલાય છે. પાણીની ગુપ્ત ઉષ્મા $= 2250 \, kJ/kg$.	$(P)$ $2 \, kJ$
$(II)$ $500 \, K$ તાપમાને $V$ કદ ધરાવતા $0.2 \, mol$ દ્વિ-પરમાણ્વીય આદર્શ વાયુનું સમદાબી વિસ્તરણ $3V$ કદ સુધી થાય છે. $R = 8.0 \, J \, mol^{-1} \, K^{-1}$ લો.	$(Q)$ $7 \, kJ$
$(III)$ એક મોલ એક-પરમાણ્વીય આદર્શ વાયુને $V = 1/3 \, m^3$ કદ અને $2 \, kPa$ દબાણથી $V/8$ કદ સુધી એડિબેટિકલી સંકોચવામાં આવે છે.	$(R)$ $4 \, kJ$
$(IV)$ ત્રણ મોલ દ્વિ-પરમાણ્વીય આદર્શ વાયુ, જેના અણુઓ કંપન કરી શકે છે, તેને $9 \, kJ$ ઉષ્મા આપવામાં આવે છે અને તેનું સમદાબી વિસ્તરણ થાય છે.	$(S)$ $5 \, kJ$
	$(T)$ $3 \, kJ$

નીચેનામાંથી કયો વિકલ્પ સાચો છે?

$1000 K$ તાપમાને રાખેલ હોટ રિઝર્વોયર સાથે કામ કરતા કાર્નો એન્જિનની કાર્યક્ષમતા $0.4$ છે. તે હોટ રિઝર્વોયરમાંથી પ્રતિ ચક્ર $150 J$ ઉષ્મા મેળવે છે. આ એન્જિનમાંથી મેળવેલ કાર્યનો સંપૂર્ણ ઉપયોગ હીટ પંપ ચલાવવા માટે થાય છે જેનો પરફોર્મન્સ ગુણાંક $10$ છે. હીટ પંપનું હોટ રિઝર્વોયર $300 K$ તાપમાને છે. નીચેનામાંથી કયું/કયા વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચા છે:
$(A)$ એક ચક્રમાં કાર્નો એન્જિનમાંથી મેળવેલ કાર્ય $60 J$ છે.
$(B)$ કાર્નો એન્જિનના કોલ્ડ રિઝર્વોયરનું તાપમાન $600 K$ છે.
$(C)$ હીટ પંપના કોલ્ડ રિઝર્વોયરનું તાપમાન $270 K$ છે.
$(D)$ એક ચક્રમાં હીટ પંપના હોટ રિઝર્વોયરને આપવામાં આવતી ઉષ્મા $540 J$ છે.

એક વિદ્યાર્થી થર્મોડાયનેમિક ચક્ર $A \rightarrow B \rightarrow C \rightarrow A$ માટે $\Delta Q, \Delta U,$ અને $\Delta W$ ની નોંધ કરે છે. નીચેના કોષ્ટકમાં કેટલીક એન્ટ્રીઓ ખૂટે છે. નીચેના વિકલ્પોમાંથી સાચી એન્ટ્રી શોધો.

	$AB$	$BC$	$CA$
$\Delta W$	$40 \, J$		$30 \, J$
$\Delta U$		$50 \, J$
$\Delta Q$	$150 \, J$	$10 \, J$

$P-V$ આલેખમાં એક ચક્રીય પ્રક્રિયા $ABCDA$ દર્શાવેલ છે. નીચેનામાંથી કયો આલેખ સમાન પ્રક્રિયા દર્શાવે છે?

ચોક્કસ જથ્થાનો વાયુ એક ચક્રીય પ્રક્રિયા $(A-B-C-D-A)$ માંથી પસાર થાય છે જેમાં બે સમદાબી (isobaric), એક સમકદ (isochoric) અને એક સમતાપી (isothermal) પ્રક્રિયા છે. આ ચક્રને $P-V$ સૂચક આકૃતિ પર કેવી રીતે દર્શાવી શકાય?