$(a)$ મનુષ્યમાં પેશીઓ અને રુધિર વચ્ચે શ્વસન વાયુઓ,ઓક્સિજન અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડની આપ-લે કેવી રીતે થાય છે?
$(b)$ મનુષ્યમાં શ્વસન રંજકદ્રવ્યનું નામ આપો. તે ક્યાં જોવા મળે છે?

(N/A) પેશીઓમાં ચયાપચયની ક્રિયાઓ માટે ઓક્સિજન વપરાય છે,જેના પરિણામે ત્યાં ઓક્સિજનનું પ્રમાણ ઓછું અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું પ્રમાણ વધુ હોય છે. તેની સામે,ફેફસાંમાંથી આવતા રુધિરમાં ઓક્સિજનનું પ્રમાણ વધુ અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું પ્રમાણ ઓછું હોય છે. આ સાંદ્રતાના તફાવત (આંશિક દબાણના તફાવત) ને કારણે,વાયુઓનું વહન રુધિર અને પેશીઓ વચ્ચે પ્રસરણની પ્રક્રિયા દ્વારા થાય છે.
$(b)$ મનુષ્યમાં શ્વસન રંજકદ્રવ્ય હિમોગ્લોબિન છે. તે રક્તકણો $(RBCs)$ માં જોવા મળે છે.