$(a)$ જો કોઈ વ્યક્તિ દૂરની દ્રષ્ટિ માટે $-6\, D$ પાવરના લેન્સ પહેરે છે અને તેની નજીકની દ્રષ્ટિ સુધારવા માટે તેને $+2\, D$ ના લેન્સની જરૂર છે. બંને કિસ્સામાં લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ નક્કી કરો.
$(b)$ નીચેની કુદરતી ઘટનાઓ માટે કારણ આપો:
$(i)$ તારાઓ ટમટમે છે.
$(ii)$ ગ્રહો ટમટમતા નથી.
$(iii)$ તારાઓ આકાશમાં ઊંચા દેખાય છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) $(i)$ દૂરની દ્રષ્ટિ માટે કેન્દ્રલંબાઈ: $f = \frac{1}{P} = \frac{1}{-6} = -0.1667\, m = -16.67\, cm$.
$(ii)$ નજીકની દ્રષ્ટિ માટે કેન્દ્રલંબાઈ: $f = \frac{1}{P} = \frac{1}{2} = +0.5\, m = +50\, cm$.
$(b)$ $(i)$ વાતાવરણીય વક્રીભવનને કારણે તારાઓ ટમટમે છે. પૃથ્વીના વાતાવરણમાં વિવિધ ઘનતા અને તાપમાનના સ્તરો હોય છે,જેના કારણે વક્રીભવનાંક સતત બદલાતો રહે છે. દૂરના તારાઓ (બિંદુવત ઉદગમો) માંથી આવતો પ્રકાશ સતત વક્રીભવન પામે છે,જેના કારણે તારાનું આભાસી સ્થાન અને તીવ્રતા બદલાતી રહે છે,જેને આપણે ટમટમવું કહીએ છીએ.
$(ii)$ ગ્રહો તારાઓની સરખામણીમાં પૃથ્વીની ખૂબ નજીક છે અને તે બિંદુવત ઉદગમોને બદલે વિસ્તૃત પ્રકાશના ઉદગમો તરીકે દેખાય છે. ગ્રહને ઘણા બધા બિંદુવત ઉદગમોના સમૂહ તરીકે ગણી શકાય. આ તમામ બિંદુવત ઉદગમોમાંથી આપણી આંખમાં પ્રવેશતા પ્રકાશના જથ્થામાં થતો કુલ ફેરફાર સરેરાશ શૂન્ય થઈ જાય છે,પરિણામે પ્રકાશ સ્થિર રહે છે,તેથી તેઓ ટમટમતા નથી.
$(iii)$ વાતાવરણીય વક્રીભવનને કારણે તારાઓ ઊંચા દેખાય છે. જ્યારે તારાનો પ્રકાશ પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશે છે,ત્યારે તે પાતળા માધ્યમમાંથી ઘટ્ટ માધ્યમમાં જાય છે,જેના કારણે દરેક સ્તરે તે લંબ તરફ વળે છે. આ સતત વળાંકને કારણે તારો તેના વાસ્તવિક સ્થાન કરતા થોડો ઊંચો દેખાય છે.

Explore More

Similar Questions

રેટિના (નેત્રપટલ) માં કેટલા રીસેપ્ટર્સ (ગ્રાહી કોષો) આવેલા હોય છે?

એક વ્યક્તિ દૂરના સાઇન બોર્ડ સ્પષ્ટપણે જોઈ શકે છે પરંતુ તેની આંખથી $25\, cm$ દૂર રાખેલું પુસ્તક સ્પષ્ટપણે વાંચી શકતી નથી. કારણ આપીને ખામી ઓળખો. આ ખામી અને તેના સુધારાને દર્શાવવા માટે નામનિર્દેશિત કિરણ આકૃતિ દોરો.

માનવ આંખના કિસ્સામાં,જ્યારે પ્રકાશના કિરણો આંખમાં પ્રવેશે છે,ત્યારે મોટાભાગનું વક્રીભવન ક્યાં થાય છે?

માનવ આંખની રચનાની સ્વચ્છ અને નામનિર્દેશિત આકૃતિ દોરો અને કોઈપણ ચાર ભાગોના કાર્યો જણાવો.

માનવ આંખના તે ભાગનું નામ આપો જે આંખના લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ બદલવામાં મદદ કરે છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo