$(i)$ સામાન્ય દ્રષ્ટિ ધરાવતી વ્યક્તિની આંખની સમાવેશ ક્ષમતા (power of accommodation) ની મહત્તમ શક્તિની ગણતરી કરો.
$(ii)$ એક વ્યક્તિને છાપું વાંચવા માટે ચશ્માની જરૂર પડે છે. તેની દ્રષ્ટિમાં રહેલી ખામી અને તેને સુધારવા માટે કયા પ્રકારના લેન્સની જરૂર પડશે તે ઓળખો.
$(iii)$ ક્યારેક જ્યારે આપણે તેજસ્વી સૂર્યપ્રકાશમાંથી અંધારા રૂમમાં પ્રવેશીએ છીએ,ત્યારે આપણે વસ્તુઓને સ્પષ્ટ રીતે જોઈ શકતા નથી. શા માટે?

(A) $(i)$ સામાન્ય આંખનું નજીકનું બિંદુ $D = 25 \text{ cm}$ છે. સમાવેશ ક્ષમતા $P$ નું સૂત્ર $P = 1/f = 100/D$ છે (જ્યાં $D$ સેમીમાં છે).
$P = 100 / 25 = 4 \text{ D}$.
આમ,સામાન્ય દ્રષ્ટિ ધરાવતી વ્યક્તિ માટે,સમાવેશ ક્ષમતા લગભગ $4 \text{ Dioptre}$ હોય છે.
$(ii)$ આ ખામીને ગુરુદ્રષ્ટિ (Hypermetropia) કહેવાય છે,કારણ કે વ્યક્તિને નજીકની વસ્તુઓ વાંચવામાં તકલીફ પડે છે. આ ખામીને સુધારવા માટે તેણે બહિર્ગોળ લેન્સ (convex lens) વાપરવો જોઈએ.
$(iii)$ કીકી (pupil) આંખમાં પ્રવેશતા પ્રકાશના જથ્થાનું નિયમન અને નિયંત્રણ કરે છે. તેજસ્વી સૂર્યપ્રકાશમાં,કીકીનું કદ નાનું હોય છે. જ્યારે આપણે અંધારા રૂમમાં પ્રવેશીએ છીએ,ત્યારે વધુ પ્રકાશ અંદર આવે તે માટે કીકીને વિસ્તરતા થોડો સમય લાગે છે,તેથી જ આપણે તરત જ વસ્તુઓને સ્પષ્ટ રીતે જોઈ શકતા નથી.