$(a)$ દુગ્ધસ્રાવનો સમયગાળો (lactation period) એટલે શું? લાંબા દુગ્ધસ્રાવના સમયગાળા માટે પસંદ કરવામાં આવતી પશુઓની બે જાતોના નામ આપો. તેમને સ્થાનિક જાતો સાથે શા માટે સંકરણ (cross) કરાવવામાં આવે છે?
$(b)$ રફજ (roughage) અને સાંદ્ર (concentrates) એટલે શું?

(N/A) દુગ્ધસ્રાવનો સમયગાળો એટલે વાછરડાના જન્મ પછી માદા સસ્તન પ્રાણી દ્વારા દૂધ ઉત્પાદનનો સમયગાળો.
લાંબા દુગ્ધસ્રાવના સમયગાળા માટે પસંદ કરવામાં આવતી પશુઓની બે જાતો $Jersey$ અને $Brown$ $Swiss$ છે.
તેમને સ્થાનિક જાતો સાથે સંકરણ કરાવવામાં આવે છે કારણ કે સ્થાનિક જાતો રોગો સામે ઉત્તમ પ્રતિકારક શક્તિ ધરાવે છે,જ્યારે વિદેશી જાતો દૂધનું વધુ ઉત્પાદન આપે છે. સંકરણ દ્વારા આ બંને ઇચ્છિત ગુણો સંતતિમાં મેળવી શકાય છે.
$(b)$ રફજ (Roughage): આ એક પ્રકારનો પશુ આહાર છે જે મુખ્યત્વે રેસાવાળો હોય છે અને તેમાં સેલ્યુલોઝનું પ્રમાણ વધુ હોય છે. તે ખોરાકમાં જથ્થો (bulk) પૂરો પાડે છે.
સાંદ્ર (Concentrates): આ એવા પશુ આહાર છે જેમાં રેસાનું પ્રમાણ ઓછું હોય છે પરંતુ પ્રોટીન,કાર્બોદિત,ચરબી અને અન્ય આવશ્યક પોષક તત્વોનું પ્રમાણ પ્રમાણમાં ઊંચું હોય છે,જે ઉચ્ચ ઉત્પાદકતા માટે જરૂરી છે.