$(a)$ અવાજની તીવ્રતા (intensity of sound) એટલે શું?
$(b)$ પડઘો સ્પષ્ટ રીતે સંભળાય તે માટેની શરતો જણાવો.
$(c)$ એક દડાને $44.1 \, m$ ની ઊંચાઈ પરથી તળાવમાં ફેંકવામાં આવે છે. દડો ફેંક્યાના $3.13 \, s$ પછી પાણીમાં પડવાનો અવાજ સંભળાય છે. હવામાં અવાજનો વેગ નક્કી કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(C) અવાજની તીવ્રતા એટલે અવાજના પ્રસરણની દિશાને લંબ એકમ ક્ષેત્રફળમાંથી એકમ સમયમાં પસાર થતી ધ્વનિ ઉર્જા.
$(b)$ પડઘો સ્પષ્ટ રીતે સંભળાય તે માટેની શરતો:
$(i)$ મૂળ અવાજ અને પરાવર્તિત અવાજ વચ્ચેનો સમયગાળો ઓછામાં ઓછો $0.1 \, s$ હોવો જોઈએ.
$(ii)$ અવાજના સ્ત્રોત અને અવરોધ વચ્ચેનું લઘુત્તમ અંતર આશરે $17 \, m$ હોવું જોઈએ.
$(c)$ આપેલ છે: ઊંચાઈ $h = 44.1 \, m$,પ્રારંભિક વેગ $u = 0$,ગુરુત્વપ્રવેગ $g = 9.8 \, m \, s^{-2}$.
પગલું $1$: દડાને પાણીની સપાટી સુધી પહોંચતા લાગતો સમય $S = ut + \frac{1}{2}gt^2$ નો ઉપયોગ કરીને શોધો.
$44.1 = 0 \times t + \frac{1}{2} \times 9.8 \times t^2$
$44.1 = 4.9 \times t^2$
$t^2 = \frac{44.1}{4.9} = 9$
$t = 3 \, s$.
પગલું $2$: અવાજને અવલોકનકાર સુધી પહોંચતા લાગતો સમય શોધો.
કુલ સમય = $3.13 \, s$.
અવાજ માટેનો સમય = $3.13 - 3 = 0.13 \, s$.
પગલું $3$: અવાજનો વેગ શોધો.
$V = \frac{\text{અંતર}}{\text{સમય}} = \frac{44.1 \, m}{0.13 \, s} \approx 339.23 \, m \, s^{-1}$.

Explore More

Similar Questions

$(i)$ ધ્વનિ તરંગનો કયો ગુણધર્મ નીચેનાને નક્કી કરે છે:
$(a)$ પ્રબળતા (loudness)
$(b)$ તીક્ષ્ણતા (pitch)?
$(ii)$ એક $SONAR$ સ્ટેશન $3 \ s$ પછી પાછો આવતો સંકેત ઝીલે છે. વસ્તુ કેટલી દૂર છે? (પાણીમાં ધ્વનિની ઝડપ $1440 \ m \ s^{-1}$ છે)
$(iii)$ મોટા હોલ કે ઓડિટોરિયમમાં પડઘા (reverberations) કેવી રીતે ઘટાડી શકાય?

જો ટ્યુનિંગ ફોર્કની આવૃત્તિ $400 \, Hz$ હોય અને હવામાં ધ્વનિની ઝડપ $340 \, m/s$ હોય, તો ટ્યુનિંગ ફોર્ક $16$ કંપન કરે ત્યારે ધ્વનિ કેટલું અંતર કાપશે તે શોધો. ($m$ માં)

પાણીથી ભરેલી બ્યુરેટના મુખ પર એક ધ્રુજારી પામતો ટ્યુનિંગ ફોર્ક મૂકવામાં આવે છે. નળ ખોલવામાં આવે છે અને પાણીનું સ્તર ધીમે ધીમે નીચે જાય છે. એવું જોવા મળે છે કે હવાના સ્તંભની ચોક્કસ લંબાઈ માટે અવાજ સૌથી મોટો (તીવ્ર) બને છે.
$(i)$ જ્યારે આવું થાય ત્યારે થતી ઘટનાનું નામ શું છે?
$(ii)$ અવાજ સૌથી મોટો કેમ બને છે?
$(iii)$ મોટા અવાજની આવૃત્તિની ટ્યુનિંગ ફોર્કની આવૃત્તિ સાથે કેવી રીતે સરખામણી થાય છે?
$(iv)$ અવાજની તીવ્રતા માપવા માટેનો એકમ જણાવો.

નીચેનાના જવાબ આપો:
$(i)$ શું લંબગત તરંગો વાયુઓમાં પ્રસરણ પામી શકે છે?
$(ii)$ શું સંગત તરંગો ઘન,પ્રવાહી તેમજ વાયુમાં પ્રસરણ પામી શકે છે?
$(iii)$ કોઈ ક્ષણે એક બિંદુ પર સંઘનન રચાય છે. કેટલા સમય પછી $(a)$ વિઘનન $(b)$ સંઘનન તે જ બિંદુ પર રચાશે?

નીચે આપેલ વિધાન સાચું છે કે ખોટું તે જણાવો:
$1540\, m s^{-1}$ ના વેગ ધરાવતા માધ્યમમાં $5\, MHz$ અલ્ટ્રાસાઉન્ડની તરંગલંબાઈ $0.3\, mm$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo