$(a)$ નિવસનતંત્ર (ecosystem) એટલે શું? તેના બે મુખ્ય ઘટકોની યાદી આપો.
$(b)$ આપણે તળાવ કે સરોવરને સાફ કરતા નથી,પરંતુ માછલીઘર (aquarium) ને નિયમિતપણે સાફ કરવાની જરૂર પડે છે. સમજાવો.

(N/A) નિવસનતંત્ર એ સજીવ (જૈવિક) અને નિર્જીવ (અજૈવિક) ઘટકોથી બનેલું એક સ્વયં-સંચાલિત કાર્યાત્મક એકમ છે જે એકબીજા સાથે આંતરક્રિયા કરે છે.
તેના બે મુખ્ય ઘટકો છે:
$1$. જૈવિક ઘટકો: જેમાં વનસ્પતિઓ,પ્રાણીઓ અને સૂક્ષ્મજીવો જેવા તમામ જીવંત સજીવોનો સમાવેશ થાય છે.
$2$. અજૈવિક ઘટકો: જેમાં પ્રકાશ,જમીન,તાપમાન,ભેજ,પવન અને હવા જેવા નિર્જીવ ભૌતિક પરિબળોનો સમાવેશ થાય છે.
$(b)$ તળાવ કે સરોવર એ કુદરતી,સ્વયં-સંચાલિત અને સંપૂર્ણ નિવસનતંત્ર છે,જ્યાં કુદરતી વિઘટકો કચરાનું કાર્યક્ષમ રીતે પુનઃચક્રણ કરે છે અને પર્યાવરણનું સંતુલન જાળવી રાખે છે.
તેની સરખામણીમાં,માછલીઘર એ કૃત્રિમ અને અધૂરું નિવસનતંત્ર છે. તેમાં જરૂરી કુદરતી વિઘટકો અને કચરાનું અસરકારક રીતે વિઘટન કરવા માટે જરૂરી જટિલ આહાર શૃંખલાનો અભાવ હોય છે. તેથી,કચરો દૂર કરવા અને તેમાં રહેલા સજીવોના સ્વાસ્થ્યને જાળવવા માટે માછલીઘરને નિયમિતપણે સાફ કરવાની જરૂર પડે છે.