$(a)$ સાબુ વડે કપડાં ધોવા માટે કઠિન પાણી શા માટે યોગ્ય નથી?
$(b)$ જ્યારે પાણીમાં સાબુ ઉમેરવામાં આવે ત્યારે મિસેલનું નિર્માણ શા માટે થાય છે?
$(c)$ સાબુનીકરણ (Saponification) એટલે શું?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કઠિન પાણીમાં કેલ્શિયમ અને મેગ્નેશિયમના ક્ષારો ઓગળેલા હોય છે. જ્યારે સાબુને કઠિન પાણીમાં ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે તે આ આયનો સાથે પ્રતિક્રિયા કરીને અદ્રાવ્ય અવક્ષેપ બનાવે છે જેને 'સ્કમ' (scum) કહેવાય છે. આના કારણે ફીણ બનતું નથી,જે તેને સફાઈ માટે બિનઅસરકારક બનાવે છે.
$(b)$ સાબુના અણુઓ બેવડા સ્વભાવ ધરાવે છે: એક જલરાગી (hydrophilic) શીર્ષ અને એક જલવિરાગી (hydrophobic) હાઇડ્રોકાર્બન પૂંછડી. જ્યારે તેને પાણીમાં ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે જલવિરાગી પૂંછડીઓ પાણીથી દૂર રહેવા માટે એકત્રિત થાય છે,જ્યારે જલરાગી શીર્ષો પાણીની બહારની તરફ રહે છે,જેના પરિણામે મિસેલ નામની ગોળાકાર રચનાઓ બને છે.
$(c)$ સાબુનીકરણ એ એક રાસાયણિક પ્રક્રિયા છે જેમાં એસ્ટરની આલ્કલી (જેમ કે સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ) સાથે પ્રક્રિયા કરીને સાબુ (ફેટી એસિડનો ક્ષાર) અને આલ્કોહોલ (ગ્લિસરોલ) મેળવવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

સાબુના અણુમાં શું હોય છે?

$(i)$ નીચેની પ્રતિક્રિયાઓ માટે રાસાયણિક સમીકરણ સાથે એક ઉદાહરણ આપો:
$(a)$ વિસ્થાપન પ્રતિક્રિયા (Substitution reaction).
$(b)$ સાબુનીકરણ પ્રતિક્રિયા (Saponification reaction).
$(c)$ દહન પ્રતિક્રિયા (Combustion reaction).

આકૃતિ જુઓ અને નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(a)$ કસનળી $B$ માં લીધેલા કેલ્શિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડના દ્રાવણમાં તમે શું ફેરફાર જોશો?
$(b)$ કસનળી $A$ અને $B$ માં થતી રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓ લખો.

સહસંયોજક સંયોજનોના બે લક્ષણો જણાવો.

તમે નીચેના રૂપાંતરણો કેવી રીતે કરશો? પ્રક્રિયાનું નામ આપો અને તેમાં સામેલ પ્રક્રિયા લખો.
$(a)$ ઇથેનોલમાંથી ઇથીન.
$(b)$ પ્રોપેનોલમાંથી પ્રોપેનોઇક એસિડ.
પ્રક્રિયાઓ લખો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo