ક્લોરોબેન્ઝિનમાં $-Cl$ સમૂહ નિષ્ક્રિયકારક છે; તેમ છતાં તે ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી એરોમેટિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયાઓ આપે છે. કોલમ-$(I)$ માં પ્રક્રિયકો છે અને કોલમ-$(II)$ માં નીપજો છે. કોલમ-$(I)$ ને કોલમ-$(II)$ સાથે જોડો.
| કોલમ-$(I)$ (પ્રક્રિયકો) | કોલમ-$(II)$ (નીપજો) |
| :--- | :--- |
| $(A)$ $Cl_2$ / નિર્જળ $AlCl_3$ | $(i)$ $1$-ક્લોરો-$2$-મિથાઈલબેન્ઝિન + $1$-ક્લોરો-$4$-મિથાઈલબેન્ઝિન |
| $(B)$ સાંદ્ર $HNO_3$ + સાંદ્ર $H_2SO_4$ | $(ii)$ $2$-ક્લોરોબેન્ઝિન સલ્ફોનિક એસિડ + $4$-ક્લોરોબેન્ઝિન સલ્ફોનિક એસિડ |
| $(C)$ સાંદ્ર $H_2SO_4$ અને ગરમી | $(iii)$ $1,2$-ડાયક્લોરોબેન્ઝિન + $1,4$-ડાયક્લોરોબેન્ઝિન |
| $(D)$ નિર્જળ $AlCl_3$ ની હાજરીમાં $CH_3COCl$ | $(iv)$ $2$-ક્લોરોએસીટોફિનોન + $4$-ક્લોરોએસીટોફિનોન |
| | $(v)$ $1$-ક્લોરો-$2$-નાઈટ્રોબેન્ઝિન + $1$-ક્લોરો-$4$-નાઈટ્રોબેન્ઝિન |
| કોલમ-$(I)$ (પ્રક્રિયકો) | કોલમ-$(II)$ (નીપજો) |
| :--- | :--- |
| $(A)$ $Cl_2$ / નિર્જળ $AlCl_3$ | $(i)$ $1$-ક્લોરો-$2$-મિથાઈલબેન્ઝિન + $1$-ક્લોરો-$4$-મિથાઈલબેન્ઝિન |
| $(B)$ સાંદ્ર $HNO_3$ + સાંદ્ર $H_2SO_4$ | $(ii)$ $2$-ક્લોરોબેન્ઝિન સલ્ફોનિક એસિડ + $4$-ક્લોરોબેન્ઝિન સલ્ફોનિક એસિડ |
| $(C)$ સાંદ્ર $H_2SO_4$ અને ગરમી | $(iii)$ $1,2$-ડાયક્લોરોબેન્ઝિન + $1,4$-ડાયક્લોરોબેન્ઝિન |
| $(D)$ નિર્જળ $AlCl_3$ ની હાજરીમાં $CH_3COCl$ | $(iv)$ $2$-ક્લોરોએસીટોફિનોન + $4$-ક્લોરોએસીટોફિનોન |
| | $(v)$ $1$-ક્લોરો-$2$-નાઈટ્રોબેન્ઝિન + $1$-ક્લોરો-$4$-નાઈટ્રોબેન્ઝિન |
(A-III, B-V, C-II, D-IV) ક્લોરોબેન્ઝિનની ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી એરોમેટિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયાઓ $-Cl$ પરમાણુની સંસ્પંદન અસરને કારણે ઓર્થો અને પેરા સ્થાન પર થાય છે.
$(A)$ ક્લોરિનેશન: $Cl_2$ / નિર્જળ $AlCl_3$ એ $1,2$-ડાયક્લોરોબેન્ઝિન અને $1,4$-ડાયક્લોરોબેન્ઝિન આપે છે. તેથી,$(A \rightarrow iii)$.
$(B)$ નાઈટ્રેશન: સાંદ્ર $HNO_3$ + સાંદ્ર $H_2SO_4$ એ $1$-ક્લોરો-$2$-નાઈટ્રોબેન્ઝિન અને $1$-ક્લોરો-$4$-નાઈટ્રોબેન્ઝિન આપે છે. તેથી,$(B \rightarrow v)$.
$(C)$ સલ્ફોનેશન: સાંદ્ર $H_2SO_4$ અને ગરમી એ $2$-ક્લોરોબેન્ઝિન સલ્ફોનિક એસિડ અને $4$-ક્લોરોબેન્ઝિન સલ્ફોનિક એસિડ આપે છે. તેથી,$(C \rightarrow ii)$.
$(D)$ ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટ એસાઈલેશન: $CH_3COCl$ / નિર્જળ $AlCl_3$ એ $2$-ક્લોરોએસીટોફિનોન અને $4$-ક્લોરોએસીટોફિનોન આપે છે. તેથી,$(D \rightarrow iv)$.
$(A)$ ક્લોરિનેશન: $Cl_2$ / નિર્જળ $AlCl_3$ એ $1,2$-ડાયક્લોરોબેન્ઝિન અને $1,4$-ડાયક્લોરોબેન્ઝિન આપે છે. તેથી,$(A \rightarrow iii)$.
$(B)$ નાઈટ્રેશન: સાંદ્ર $HNO_3$ + સાંદ્ર $H_2SO_4$ એ $1$-ક્લોરો-$2$-નાઈટ્રોબેન્ઝિન અને $1$-ક્લોરો-$4$-નાઈટ્રોબેન્ઝિન આપે છે. તેથી,$(B \rightarrow v)$.
$(C)$ સલ્ફોનેશન: સાંદ્ર $H_2SO_4$ અને ગરમી એ $2$-ક્લોરોબેન્ઝિન સલ્ફોનિક એસિડ અને $4$-ક્લોરોબેન્ઝિન સલ્ફોનિક એસિડ આપે છે. તેથી,$(C \rightarrow ii)$.
$(D)$ ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટ એસાઈલેશન: $CH_3COCl$ / નિર્જળ $AlCl_3$ એ $2$-ક્લોરોએસીટોફિનોન અને $4$-ક્લોરોએસીટોફિનોન આપે છે. તેથી,$(D \rightarrow iv)$.
Explore More
Similar Questions
બ્રોમોબેન્ઝીનમાંથી ટોલ્યુઈન બનાવવા માટે નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ થાય છે?
નીચેનામાંથી કેટલા સંયોજનો ફ્રિડેલ-ક્રાફ્ટ પ્રક્રિયા આપી શકતા નથી? ટોલ્યુઈન,નાઈટ્રોબેન્ઝીન,ઝાયલીન,ક્યુમીન,એનિલિન,ક્લોરોબેન્ઝીન,$m$-નાઈટ્રોએનિલિન,$m$-ડાયનાઈટ્રોબેન્ઝીન
નીચેનામાંથી કયું ન્યુક્લિયોફિલિક એરોમેટિક સબસ્ટિટ્યુશન (હાઇડ્રોલિસિસ) પ્રત્યે સૌથી વધુ સક્રિય છે?
Medium
View Solutionહેલોએરિનના $C-Cl$ બંધમાં રહેલા $-Cl$ નું $OH^-$ વડે થતી કેન્દ્રાનુરાગી વિસ્થાપન પ્રક્રિયાઓ લખો.
Medium
View Solutionનીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા ન્યુક્લિયોફિલિક એરોમેટિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા દર્શાવે છે?
Difficult
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo