દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર અને ગુરુત્વકેન્દ્ર વચ્ચેનો તફાવત લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $\text{દ્રવ્યમાન }\text{કેન્દ્ર} (Center \text{ of } Mass)$ એ એક એવું બિંદુ છે જ્યાં તંત્રની સ્થાનાંતરિત ગતિનું વર્ણન કરવા માટે તંત્રનું સમગ્ર દ્રવ્યમાન કેન્દ્રિત થયેલું માનવામાં આવે છે. તે માત્ર તંત્રમાં દ્રવ્યમાનના વિતરણ પર આધાર રાખે છે.
$\text{ગુરુત્વકેન્દ્ર }(Center \text{ of } Gravity)$ એ એક એવું બિંદુ છે જ્યાં તંત્ર પર લાગતું કુલ ગુરુત્વાકર્ષણ બળ (વજન) કાર્ય કરતું માનવામાં આવે છે. તે જે ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્રમાં તંત્ર મૂકવામાં આવ્યું છે તેના પર આધાર રાખે છે.
મુખ્ય તફાવત: જો ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્ર સમાન (uniform) હોય,તો $\text{દ્રવ્યમાન }\text{કેન્દ્ર}$ અને $\text{ગુરુત્વકેન્દ્ર}$ એક જ બિંદુ પર હોય છે. જો ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્ર અસમાન હોય,તો તે અલગ હોઈ શકે છે.

Explore More

Similar Questions

$1 \ kg$ દળના ત્રણ સમાન ગોળાઓને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ ગોઠવેલ છે. એકબીજાને અડતા ગોળાઓના કેન્દ્રો એક સીધી રેખા પર છે. જો તેમના કેન્દ્રોને $P, Q$ અને $R$ વડે દર્શાવવામાં આવે,તો તંત્રના દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનું $P$ થી અંતર કેટલું હશે?

આકૃતિમાં એક સમાન ચોરસ પ્લેટ દર્શાવેલ છે. તેના ખૂણાઓમાંથી ચાર સમાન ચોરસ દૂર કરવામાં આવ્યા છે. જો ચોરસ $1$ અને $3$ દૂર કરવામાં આવે,તો દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર $(C.M.)$ ક્યાં સ્થિત હશે?

Difficult
View Solution

ત્રણ સમાન ગોળાઓ,જે દરેકનું દળ $M$ છે,તેમને કાટકોણ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ પર મૂકવામાં આવ્યા છે,જેની પરસ્પર લંબ બાજુઓ $2 \; m$ છે (આકૃતિ જુઓ). બે પરસ્પર લંબ બાજુઓના છેદબિંદુને ઉગમબિંદુ તરીકે લઈને,દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનો સ્થાન સદિશ શોધો.

ચાર સમાન ગોળાઓ, દરેકની ત્રિજ્યા $10 \,cm$ અને સમાન દળ $1 \,kg$ છે, તેમને એક સમક્ષિતિજ સપાટી પર એકબીજાને સ્પર્શે તે રીતે મૂકવામાં આવ્યા છે કે જેથી તેમના કેન્દ્રો $20 \,cm$ બાજુવાળા ચોરસના શિરોબિંદુઓ પર સ્થિત હોય. કોઈપણ ગોળાના કેન્દ્રથી તેમના દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનું અંતર કેટલું છે?

$50 \ g, 100 \ g$ અને $150 \ g$ દળ ધરાવતા દડાઓ $A, B$ અને $C$ ને સમબાજુ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ પર મૂકવામાં આવ્યા છે. દરેક બાજુની લંબાઈ $1 \ m$ છે. જો $A$ ને $(0,0)$ પર અને $B$ ને $(1,0) \ m$ પર મૂકવામાં આવે,તો આ દડાઓની સિસ્ટમના દ્રવ્યમાન કેન્દ્રના યામ $(x, y)$ શોધો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo