ઓર્થો અને પેરા નાઇટ્રોહેલોએરિનની કેન્દ્રાનુરાગી વિસ્થાપન પ્રક્રિયાની ક્રિયાવિધિ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) હેલોએરિન (જેમ કે ક્લોરોબેન્ઝિન) માં $-NO_2$ જેવા ઇલેક્ટ્રોન આકર્ષક સમૂહની હાજરી ઓર્થો અથવા પેરા સ્થાન પર કેન્દ્રાનુરાગી વિસ્થાપન પ્રત્યે પ્રતિક્રિયાત્મકતામાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.
આ પ્રક્રિયા ઉમેરણ-વિલોપન (addition-elimination) ક્રિયાવિધિ દ્વારા થાય છે,જેને ઘણીવાર કેન્દ્રાનુરાગી એરોમેટિક વિસ્થાપન $(S_NAr)$ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
$1$. પ્રથમ ધીમા તબક્કામાં,કેન્દ્રાનુરાગી $(OH^-)$ હેલોજન ધરાવતા કાર્બન પરમાણુ પર હુમલો કરે છે,જે સસ્પંદન-સ્થાયી કાર્બેનાયન મધ્યસ્થી (Meisenheimer complex) બનાવે છે.
$2$. ઋણ વીજભાર $-NO_2$ સમૂહના ઓક્સિજન પરમાણુઓ પર વિસ્થાનિકૃત થાય છે,જે મધ્યસ્થીને વધારાની સ્થિરતા આપે છે.
$3$. બીજા ઝડપી તબક્કામાં,લિવિંગ ગ્રુપ $(Cl^-)$ દૂર થાય છે,જે રિંગની એરોમેટિકતા પુનઃસ્થાપિત કરીને અંતિમ નીપજ (નાઇટ્રોફિનોલ) બનાવે છે.
આ ક્રિયાવિધિ $-NO_2$ સમૂહ દ્વારા સરળ બને છે,જે સસ્પંદન દ્વારા સંક્રાંતિ અવસ્થા અને મધ્યસ્થી કાર્બેનાયનને સ્થિર કરે છે.

Explore More

Similar Questions

નીચેનામાંથી કયા અણુમાં ઇલેક્ટ્રોન-અનુરાગી હુમલો મેટા (meta) સ્થાન પર થાય છે?

Difficult
View Solution

નીચેનામાંથી કયું સંયોજન ન્યુક્લિયોફિલિક સબસ્ટિટ્યુશન પ્રતિક્રિયા માટે સૌથી વધુ સક્રિય છે?

નીચેની વુર્ટઝ-ફિટિંગ પ્રક્રિયામાં નીપજ $X$ શું છે?

ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટ એસાઇલેશન દ્વારા એસિટોફેનોન તૈયાર કરવા માટે વપરાતા રસાયણો કયા છે:
$(A)$ $C_6H_6$
$(B)$ $CH_3COCH_3$
$(C)$ $CH_3COCl$
$(D)$ નિર્જળ $AlCl_3$

નીચેની પ્રક્રિયાની મુખ્ય નીપજ કઈ હશે?

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo