કાર્બ-ધાત્વીય સંયોજનો એટલે શું? સવિસ્તર સમજાવો.

(N/A) કાર્બ-ધાત્વીય સંયોજનો: જે સંયોજનોમાં કાર્બન પરમાણુ સીધો ધાતુ પરમાણુ સાથે જોડાયેલો હોય,તેને 'કાર્બ-ધાત્વીય' સંયોજનો કહે છે.
$(b)$ ગ્રીગ્નાર્ડ પ્રક્રિયક: કાર્બનિક હેલાઈડની શુષ્ક ઈથરમાં મેગ્નેશિયમ ધાતુ સાથે પ્રક્રિયા કરવાથી આલ્કાઈલ મેગ્નેશિયમ હેલાઈડ $(RMgX)$ બને છે. તેની શોધ વિક્ટર ગ્રીગ્નાર્ડે $1900$ માં કરી હતી.
$R-X + Mg \xrightarrow{\text{dry ether}} R^{-\delta}-Mg^{+\delta}-X^{-\delta}$
$CH_3CH_2Br + Mg \xrightarrow{\text{dry ether}} CH_3CH_2MgBr$
$(c)$ ગ્રીગ્નાર્ડ પ્રક્રિયકની પ્રતિક્રિયાત્મકતા: મેગ્નેશિયમની ધન વિદ્યુતધ્રુવીય પ્રકૃતિને કારણે $C-Mg$ બંધ અત્યંત ધ્રુવીય હોય છે. કાર્બન પરમાણુ પર આંશિક ઋણ વીજભાર $(R^{-\delta})$ હોવાથી તે ખૂબ જ પ્રતિક્રિયાત્મક છે.
તે પ્રોટોનના કોઈપણ સ્ત્રોત સાથે પ્રક્રિયા કરીને હાઈડ્રોકાર્બન બનાવે છે:
$RMgX + H_2O \rightarrow RH + Mg(OH)X$
ગ્રીગ્નાર્ડ પ્રક્રિયકો પાણી,આલ્કોહોલ $(R'OH)$ અને એમાઈન સાથે પ્રક્રિયા કરીને હાઈડ્રોકાર્બન આપે છે.