(A) બોઈલના નિયમ મુજબ $pV$ વિરુદ્ધ $p$ ના આલેખ દ્વારા સમજૂતી: સૈદ્ધાંતિક રીતે $pV = nRT$ છે. જો આપણે અચળ તાપમાને $(T)$ $pV$ વિરુદ્ધ $p$ નો આલેખ દોરીએ,તો આપણને $X$-અક્ષને સમાંતર સીધી રેખા મળવી જોઈએ કારણ કે બોઈલના નિયમ મુજબ આદર્શ વાયુ માટે $pV$ અચળ રહે છે.
વાસ્તવિકતામાં,$pV$ વિરુદ્ધ $p$ નો આલેખ સીધી રેખા નથી. અચળ તાપમાને વાસ્તવિક વાયુઓ માટેના પ્રાયોગિક ડેટા આદર્શ વર્તણૂકથી નોંધપાત્ર વિચલન દર્શાવે છે.
આલેખ પ્રકાર-$1$: $H_2$ અને $He$ જેવા વાયુઓ માટે,દબાણ $(p)$ વધવાની સાથે $pV$ નું મૂલ્ય સતત વધે છે.
આલેખ પ્રકાર-$2$: $CO$ અને $CH_4$ જેવા વાસ્તવિક વાયુઓ માટે,વક્ર પહેલા આદર્શ વર્તણૂકથી ઋણ વિચલન દર્શાવે છે,એટલે કે દબાણ વધવાની સાથે $pV$ ના મૂલ્યો ઘટે છે.
- વાયુના સ્વભાવ મુજબ $pV$ ના મૂલ્યો એક લઘુત્તમ મૂલ્ય સુધી પહોંચે છે (મહત્તમ ઋણ વિચલન). આ બિંદુ પછી,દબાણ વધારવાથી $pV$ નું મૂલ્ય વધે છે અને તે આદર્શ વાયુની રેખાને છેદે છે જ્યાં વિચલન શૂન્ય થાય છે.
- ત્યારબાદ દબાણ વધારતા સતત ધન વિચલન જોવા મળે છે.
આમ,તે સાબિત થાય છે કે "વાસ્તવિક વાયુઓ બધી જ પરિસ્થિતિમાં આદર્શ વાયુ સમીકરણનું સંપૂર્ણ પાલન કરતા નથી."