એસ્ટરીકરણ એટલે શું? ઉદાહરણો સાથે સમજાવો.

(N/A) એસ્ટરીકરણ: આલ્કોહોલ અને ફિનોલની કાર્બોક્સિલિક એસિડ,એસિડ ક્લોરાઈડ અને એસિડ એનહાઈડ્રાઈડ સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા એસ્ટર બનવાની પ્રક્રિયાને એસ્ટરીકરણ કહે છે.
$(i)$ આલ્કોહોલ/ફિનોલની કાર્બોક્સિલિક એસિડ $(R'COOH)$ સાથેની પ્રક્રિયા: આ પ્રક્રિયામાં આલ્કોહોલ અથવા ફિનોલનો $O-H$ બંધ તૂટે છે.
$(ii)$ આલ્કોહોલ/ફિનોલની એસિડ એનહાઈડ્રાઈડ સાથેની પ્રક્રિયા: આ પ્રક્રિયામાં આલ્કોહોલ કે ફિનોલનો $O-H$ બંધ તૂટીને $-OCOR'$ સમૂહ બનાવે છે. આ પ્રક્રિયા સાંદ્ર $H_2SO_4$ ની હાજરીમાં થાય છે અને તે પ્રતિવર્તી છે.
$(iii)$ આલ્કોહોલ/ફિનોલની એસિડ ક્લોરાઈડ $(R'COCl)$ સાથેની પ્રક્રિયા: આ પ્રક્રિયામાં $O-H$ બંધ તૂટીને $-OCOR'$ બને છે. આ પ્રક્રિયા પિરિડીન જેવા બેઈઝની હાજરીમાં કરવામાં આવે છે જેથી ઉત્પન્ન થતા $HCl$ નું તટસ્થીકરણ થાય અને સંતુલન જમણી બાજુ ખસે.
$(b)$ એસિટિલેશન: એસિટિલેશન એ એસ્ટરીકરણનો એક પ્રકાર છે જેમાં $-OH$ સમૂહનું રૂપાંતર $-COCH_3$ માં થાય છે. તેમાં આલ્કોહોલ અને ફિનોલમાં એસિટાઈલ $(CH_3CO-)$ સમૂહ દાખલ કરવામાં આવે છે. સેલિસિલિક એસિડના એસિટિલેશનથી એસ્પિરિન બને છે,જે વેદનાહારક,શોથધ્ન અને તાપશામક ઔષધ છે.