સંસાધનોના અનુચિત ઉપયોગથી થતા રણ-સ્થળીકરણ અને જમીનની ક્ષારતા વિશે સમજૂતી આપો.

(N/A) કુદરતી સંસાધનોનું અધોગતિ માત્ર પ્રદૂષકો દ્વારા જ નહીં,પરંતુ તેના અનુચિત ઉપયોગ દ્વારા પણ થાય છે.
$(i)$ જમીનનું ધોવાણ અને રણ-સ્થળીકરણ: ફળદ્રુપ જમીનના ઉપરના સ્તરના નિર્માણમાં સદીઓ લાગે છે. પરંતુ વધુ પડતી ખેતી,અનિયંત્રિત ચરાણ,વનકટાઈ અને નબળી સિંચાઈ પદ્ધતિઓ જેવી માનવસર્જિત પ્રવૃત્તિઓને કારણે આ ફળદ્રુપ સ્તરો ખૂબ જ સરળતાથી દૂર થઈ શકે છે.
આનાથી જમીનનું ધોવાણ થાય છે. જ્યારે આવા ઉજ્જડ જમીનના ટુકડાઓ વિસ્તૃત થઈને સમય જતાં એકબીજા સાથે જોડાઈ જાય છે,ત્યારે તે રણનું નિર્માણ કરે છે. રણ-સ્થળીકરણ એ શહેરીકરણ અને અસંતુલિત જમીન વ્યવસ્થાપનનું મુખ્ય પરિણામ માનવામાં આવે છે.
$(ii)$ જમીનમાં પાણીનો ભરાવો અને જમીનની ક્ષારતા: સિંચાઈ દરમિયાન પાણીના અયોગ્ય નિકાલને કારણે જમીનમાં પાણી ભરાઈ રહે છે,જેને જળ-ભરાવો (Waterlogging) કહેવાય છે.
આ પ્રક્રિયા દરમિયાન,પાણી જમીનમાં રહેલા ક્ષારોને સપાટી પર ખેંચી લાવે છે. આ ક્ષારો જમીનની સપાટી પર પાતળા પડ તરીકે જમા થાય છે અથવા છોડના મૂળની આસપાસ એકઠા થાય છે.
ક્ષારનું આ વધતું પ્રમાણ છોડની વૃદ્ધિ માટે હાનિકારક છે અને ખેતી માટે અત્યંત નુકસાનકારક સાબિત થાય છે.