આદિકોષકેન્દ્રીમાં ઉદાહરણ સહિત જનીન અભિવ્યક્તિનું નિયમન વર્ણવો.

(N/A) આદિકોષકેન્દ્રીમાં જનીન અભિવ્યક્તિનું નિયમન મુખ્યત્વે પ્રત્યાંકનની શરૂઆતના દરને નિયંત્રિત કરીને કરવામાં આવે છે.
પ્રત્યાંકન એકમમાં પ્રવર્તક (promoter) સાથે $RNA$ પોલિમરેઝની ક્રિયાશીલતા સહાયક પ્રોટીન સાથેની આંતરક્રિયા દ્વારા નિયમન પામે છે,જે પ્રારંભિક સ્થાનને ઓળખવાની ક્ષમતામાં મદદ કરે છે.
આ નિયામકી પ્રોટીન (regulatory protein) સકારાત્મક (સક્રિયક) અને નકારાત્મક (નિગ્રાહક) બંને રીતે કાર્ય કરી શકે છે.
આદિકોષકેન્દ્રી $DNA$ માં પ્રવર્તક સ્થાનની ઉપલબ્ધતા ઘણા કિસ્સામાં પ્રોટીનના વિશિષ્ટ અનુક્રમ જેને $operators$ (ચાલક) કહે છે,તેના દ્વારા નિયમન પામે છે.
મોટા ભાગના કિસ્સામાં,ચાલકસ્થાન (operator) પ્રવર્તકની નજીક આવેલું હોય છે. દરેક ઑપેરોનનો પોતાનો વિશિષ્ટ ઓપરેટર અને વિશિષ્ટ નિગ્રાહક (repressor) હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે,$lac$ ઓપરેટર માત્ર $lac$ ઑપેરોનમાં જોવા મળે છે અને તે વિશિષ્ટ રીતે $lac$ નિગ્રાહક સાથે આંતરક્રિયા કરે છે.