$(a)$ આલ્કલી ધાતુઓની હવા,પાણી,ડાયહાઈડ્રોજન અને હેલોજન સાથેની રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓનું વર્ણન કરો.
$(b)$ આલ્કલી ધાતુ તત્વોના રિડક્શન પોટેન્શિયલને સમજાવો.
$(c)$ આલ્કલી ધાતુઓની પ્રવાહી એમોનિયા સાથેની પ્રક્રિયાથી કેવા પ્રકારના દ્રાવણો બને છે?

(A) આલ્કલી ધાતુઓ તેમના મોટા કદ અને ઓછી આયનીકરણ એન્થાલ્પીને કારણે ખૂબ જ સક્રિય હોય છે. સમૂહમાં નીચે તરફ જતાં તેમની સક્રિયતા વધે છે.
$(a)$ હવા સાથેની પ્રતિક્રિયા: આલ્કલી ધાતુઓ હવામાં ઓક્સાઈડ બનાવે છે. ઓક્સિજન સાથે પ્રક્રિયા: $4Li + O_2 \rightarrow 2Li_2O$,$2Na + O_2 \rightarrow Na_2O_2$,અને $M + O_2 \rightarrow MO_2$ $(M = K, Rb, Cs)$. લિથિયમ નાઈટ્રોજન સાથે $Li_3N$ બનાવે છે.
પાણી સાથેની પ્રતિક્રિયા: $2M + 2H_2O \rightarrow 2M^+ + 2OH^- + H_2$. લિથિયમની જલીયકરણ ઉર્જા વધુ હોવાથી તે સોડિયમ કરતા ઓછી પ્રતિક્રિયાત્મક છે.
ડાયહાઈડ્રોજન સાથેની પ્રતિક્રિયા: $2M + H_2 \rightarrow 2M^+H^-$.
હેલોજન સાથેની પ્રતિક્રિયા: $M^+X^-$ પ્રકારના આયનીય હેલાઈડ બનાવે છે.
$(b)$ રિડક્શન પોટેન્શિયલ: આલ્કલી ધાતુઓનો પ્રમાણિત ઈલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલ $(E^{\ominus})$ ખૂબ જ ઋણ હોય છે,જે તેમને પ્રબળ રિડક્શનકર્તા બનાવે છે.
$(c)$ પ્રવાહી એમોનિયા સાથેની પ્રક્રિયા: આલ્કલી ધાતુઓ પ્રવાહી એમોનિયામાં ઓગળીને ઘેરા વાદળી રંગના,વિદ્યુતવાહક અને અનુચુંબકીય દ્રાવણો બનાવે છે: $M + (x+y)NH_3 \rightarrow [M(NH_3)_x]^+ + [e(NH_3)_y]^-$. વાદળી રંગ એમોનિયેટેડ ઈલેક્ટ્રોનને કારણે હોય છે.