$(a)$ જો ગજિયા ચુંબકને બે ટુકડામાં કાપવામાં આવે તો શું થાય: $(i)$ તેની લંબાઈને લંબ,$(ii)$ તેની લંબાઈની દિશામાં?
$(b)$ સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં રહેલી ચુંબકીય સોય ટોર્ક અનુભવે છે પણ ચોખ્ખું બળ અનુભવતી નથી. જોકે,ગજિયા ચુંબકની નજીક રહેલી લોખંડની ખીલી ટોર્ક ઉપરાંત આકર્ષણ બળ પણ અનુભવે છે. શા માટે?
$(c)$ શું દરેક ચુંબકીય ગોઠવણીમાં ઉત્તર ધ્રુવ અને દક્ષિણ ધ્રુવ હોવા જ જોઈએ? ટોરોઇડને કારણે ઉદ્ભવતા ક્ષેત્ર વિશે શું કહી શકાય?
$(d)$ બે સમાન દેખાતા લોખંડના સળિયા $A$ અને $B$ આપેલા છે,જેમાંથી એક ચોક્કસપણે ચુંબકીય છે. (આપણને ખબર નથી કે કયો.) બંને ચુંબકીય છે કે નહીં તે કેવી રીતે નક્કી કરી શકાય? જો માત્ર એક જ ચુંબકીય હોય,તો તે કયો છે તે કેવી રીતે નક્કી કરી શકાય? [સળિયા $A$ અને $B$ સિવાય બીજું કંઈ વાપરશો નહીં.]

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) બંને કિસ્સામાં,આપણને બે ચુંબક મળે છે,જે દરેક ઉત્તર અને દક્ષિણ ધ્રુવ ધરાવે છે.
$(b)$ જો ચુંબકીય ક્ષેત્ર સમાન હોય તો કોઈ ચોખ્ખું બળ લાગતું નથી. લોખંડની ખીલી ગજિયા ચુંબકને કારણે અસમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર અનુભવે છે. ખીલીમાં પ્રેરિત ચુંબકીય મોમેન્ટ ઉત્પન્ન થાય છે; તેથી,તે બળ અને ટોર્ક બંને અનુભવે છે. ચોખ્ખું બળ આકર્ષી હોય છે કારણ કે ખીલીમાં ચુંબકના ધ્રુવની નજીક પ્રેરિત થયેલો ધ્રુવ વિરુદ્ધ પ્રકારનો હોય છે.
$(c)$ જરૂરી નથી. આ ત્યારે જ સાચું છે જો ક્ષેત્રના સ્ત્રોત પાસે ચોખ્ખી શૂન્યતર ચુંબકીય મોમેન્ટ હોય. ટોરોઇડ અથવા અનંત સીધા વાહક માટે આવું નથી.
$(d)$ સળિયાના વિવિધ છેડાઓને નજીક લાવવાનો પ્રયાસ કરો. અમુક સ્થિતિમાં અપાકર્ષણ બળ સાબિત કરે છે કે બંને ચુંબકીય છે. જો તે હંમેશા આકર્ષી હોય,તો તેમાંથી એક ચુંબકીય નથી. ગજિયા ચુંબકમાં,ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા બે છેડાઓ (ધ્રુવો) પર સૌથી વધુ અને મધ્ય ભાગમાં સૌથી ઓછી હોય છે. કયો સળિયો ચુંબક છે તે નક્કી કરવા માટે,એક સળિયો (ધારો કે $A$) લો અને તેના એક છેડાને બીજા સળિયા $(B)$ ના છેડાઓ પાસે અને પછી $B$ ના મધ્ય ભાગ પાસે લાવો. જો તમે જોશો કે $B$ ના મધ્યમાં $A$ કોઈ બળ અનુભવતું નથી,તો $B$ ચુંબક છે. જો તમને $B$ ના છેડાથી મધ્ય સુધી બળમાં કોઈ ફેરફાર જણાતો નથી,તો $A$ ચુંબક છે.

Explore More

Similar Questions

યાદી-$I$ ને યાદી-$II$ સાથે જોડો.
યાદી-$I$યાદી-$II$
$(A)$ ચુંબકીય પ્રેરણ$(I)$ એમ્પિયર મીટર$^2$
$(B)$ ચુંબકીય તીવ્રતા$(II)$ વેબર
$(C)$ ચુંબકીય ફ્લક્સ$(III)$ ગૌસ
$(D)$ ચુંબકીય મોમેન્ટ$(IV)$ એમ્પિયર મીટર

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:

ચુંબકનું વિચુંબકીયકરણ (Demagnetisation) શેના દ્વારા કરી શકાય છે?

સ્થિર વિદ્યુતશાસ્ત્ર (Electrostatics) અને ચુંબકત્વ (Magnetics) વચ્ચેનો તફાવત લખો.

આકૃતિમાં આપેલા ઘણા ચિત્રો ચુંબકીય ક્ષેત્ર રેખાઓ (આકૃતિમાં જાડી રેખાઓ) ખોટી રીતે દર્શાવે છે. તેમાં શું ખોટું છે તે જણાવો. તેમાંથી કેટલીક સ્થિત-વિદ્યુત ક્ષેત્ર રેખાઓને યોગ્ય રીતે વર્ણવી શકે છે. કઈ આકૃતિઓ સાચી છે તે જણાવો.

ફેરોમેગ્નેટિક પદાર્થ માટે,સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી $(\mu_r)$ વિરુદ્ધ ચુંબકીય તીવ્રતા $(H)$ નો આલેખ નીચે મુજબનો આકાર ધરાવે છે:

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo