$(a)$ એક મીટર બ્રિજમાં,જ્યારે અવરોધ $Y$ નું મૂલ્ય $12.5\; \Omega$ હોય ત્યારે તટસ્થ બિંદુ છેડા $A$ થી $39.5\; cm$ અંતરે મળે છે. અવરોધ $X$ નું મૂલ્ય શોધો. વ્હીટસ્ટોન અથવા મીટર બ્રિજમાં અવરોધો વચ્ચેના જોડાણો જાડા તાંબાની પટ્ટીઓથી કેમ બનાવવામાં આવે છે?
$(b)$ જો $X$ અને $Y$ ને અદલાબદલી કરવામાં આવે તો ઉપરના બ્રિજનું તટસ્થ બિંદુ નક્કી કરો.
$(c)$ જો બ્રિજના તટસ્થ બિંદુએ ગેલ્વેનોમીટર અને સેલની અદલાબદલી કરવામાં આવે તો શું થાય? શું ગેલ્વેનોમીટર કોઈ પ્રવાહ દર્શાવશે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આપેલ આકૃતિમાં અવરોધો $X$ અને $Y$ ધરાવતો મીટર બ્રિજ દર્શાવેલ છે.
$(a)$ છેડા $A$ થી તટસ્થ બિંદુ,$l_{1} = 39.5\; cm$.
અવરોધ $Y$ નું મૂલ્ય $= 12.5\; \Omega$.
સંતુલન માટેની શરત નીચે મુજબ છે:
$\frac{X}{Y} = \frac{l_{1}}{100 - l_{1}}$
$X = Y \times \frac{l_{1}}{100 - l_{1}} = 12.5 \times \frac{39.5}{100 - 39.5} = 12.5 \times \frac{39.5}{60.5} \approx 8.16\; \Omega$.
તેથી,અવરોધ $X$ નું મૂલ્ય આશરે $8.16\; \Omega$ છે.
વ્હીટસ્ટોન અથવા મીટર બ્રિજમાં અવરોધો વચ્ચેના જોડાણો જાડા તાંબાની પટ્ટીઓથી બનાવવામાં આવે છે જેથી તેમનો અવરોધ ન્યૂનતમ રહે,જે બ્રિજના સૂત્રમાં ધ્યાનમાં લેવામાં આવતો નથી.
$(b)$ જો $X$ અને $Y$ ની અદલાબદલી કરવામાં આવે,તો $l_{1}$ અને $100 - l_{1}$ ની અદલાબદલી થશે.
બ્રિજનું તટસ્થ બિંદુ $A$ થી $100 - l_{1}$ અંતરે હશે.
$100 - l_{1} = 100 - 39.5 = 60.5\; cm$.
તેથી,તટસ્થ બિંદુ $A$ થી $60.5\; cm$ અંતરે છે.
$(c)$ જ્યારે બ્રિજના તટસ્થ બિંદુએ ગેલ્વેનોમીટર અને સેલની અદલાબદલી કરવામાં આવે છે,ત્યારે ગેલ્વેનોમીટર કોઈ વિચલન દર્શાવશે નહીં. તેથી,ગેલ્વેનોમીટરમાંથી કોઈ પ્રવાહ વહેશે નહીં.

Explore More

Similar Questions

એક મીટર બ્રિજમાં,ગેપમાં $2 \ \Omega$ અને $3 \ \Omega$ ના અવરોધો છે. બેલેન્સિંગ પોઈન્ટને $22.5 \ cm$ જેટલું ખસેડવા માટે $3 \ \Omega$ ના અવરોધ સાથે જોડવા પડતા શંટનું મૂલ્ય કેટલું હશે ($Omega$ માં)?

મીટર બ્રિજ પ્રયોગમાં,ડાબી બાજુના ગેપના અવરોધ અને જમણી બાજુના ગેપના અવરોધનો ગુણોત્તર $2:3$ છે. તો ડાબી બાજુથી સંતુલન બિંદુ કેટલા અંતરે હશે ($cm$ માં)?

મીટર બ્રિજ પ્રયોગમાં, વાયરની લંબાઈ $AB$ $1 \, m$ છે. અવરોધો $X$ અને $Y$ ના મૂલ્યો અનુક્રમે $5 \, \Omega$ અને $2 \, \Omega$ છે. જ્યારે $X$ ને સમાંતર શંટ અવરોધ $S$ જોડવામાં આવે છે, ત્યારે સંતુલન બિંદુ $A$ થી $0.625 \, m$ અંતરે મળે છે. તો, શંટ અવરોધ $S$ નું મૂલ્ય શોધો.

એક મીટર બ્રિજમાં,અવરોધો $R$ અને $S$ એવા છે કે તટસ્થ બિંદુ એક છેડાથી $40 \text{ cm}$ ના અંતરે મળે છે. જો $10 \Omega$ નો અવરોધ $S$ સાથે સમાંતરમાં જોડવામાં આવે,તો તટસ્થ બિંદુ તે જ છેડાથી $90 \text{ cm}$ પર મળે છે. તો બે અવરોધો $R$ અને $S$ ના મૂલ્યો અનુક્રમે કેટલા હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo