આકૃતિમાં દર્શાવેલ સર્કિટમાં,શરૂઆતમાં $K_1$ બંધ છે અને $K_2$ ખુલ્લી છે. દરેક કેપેસિટર પરનો વિદ્યુતભાર કેટલો હશે? ત્યારબાદ $K_1$ ને ખોલવામાં આવે છે અને $K_2$ ને બંધ કરવામાં આવે છે (ક્રમ મહત્વનો છે),તો હવે દરેક કેપેસિટર પરનો વિદ્યુતભાર કેટલો હશે? [આપેલ છે: $C = 1 \,\mu F$,$C_1 = 6C$,$C_2 = 3C$,$C_3 = 3C$,$E = 9 \, V$]

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કિસ્સો $1$: $K_1$ બંધ છે અને $K_2$ ખુલ્લી છે.
કેપેસિટર $C_1$ અને $C_2$ બેટરી $E = 9 \, V$ સાથે શ્રેણીમાં છે.
સમતુલ્ય કેપેસિટન્સ $C_{eq} = \frac{C_1 C_2}{C_1 + C_2} = \frac{(6C)(3C)}{6C + 3C} = \frac{18C^2}{9C} = 2C = 2 \,\mu F$ છે.
દરેક કેપેસિટર પરનો વિદ્યુતભાર $Q = C_{eq} E = 2 \,\mu F \times 9 \, V = 18 \,\mu C$ છે.
આમ,$Q_1 = 18 \,\mu C$,$Q_2 = 18 \,\mu C$,અને $Q_3 = 0 \,\mu C$.
કિસ્સો $2$: $K_1$ ને ખોલવામાં આવે છે અને $K_2$ ને બંધ કરવામાં આવે છે.
હવે,$C_1$ બેટરીથી અલગ થઈ જાય છે. કેપેસિટર $C_2$ ($18 \,\mu C$ જેટલો ચાર્જ થયેલ) એ $C_3$ (શરૂઆતમાં વિદ્યુતભાર રહિત) સાથે સમાંતરમાં જોડાય છે.
કુલ વિદ્યુતભાર $Q_{total} = 18 \,\mu C$ એ $C_2$ અને $C_3$ વચ્ચે વહેંચાય છે.
$C_2 = 3C$ અને $C_3 = 3C$ હોવાથી,વિદ્યુતભાર સમાન રીતે વહેંચાય છે.
$Q_2' = Q_3' = \frac{Q_{total}}{2} = \frac{18 \,\mu C}{2} = 9 \,\mu C$.
$K_1$ ખુલ્લી હોવાથી,$C_1$ પરનો વિદ્યુતભાર $18 \,\mu C$ જળવાઈ રહેશે.
અંતિમ વિદ્યુતભાર: $Q_1 = 18 \,\mu C$,$Q_2 = 9 \,\mu C$,$Q_3 = 9 \,\mu C$.

Explore More

Similar Questions

$3\,\mu F$ અને $5\,\mu F$ કેપેસીટન્સ ધરાવતા બે અલગ કરેલા ધાતુના ગોળાઓને અનુક્રમે $300\, V$ અને $500\, V$ સુધી ચાર્જ કરવામાં આવે છે. જ્યારે તેમને વાયર દ્વારા જોડવામાં આવે ત્યારે થતો ઉર્જાનો વ્યય કેટલો હશે ($,J$ માં)?

$50\,V$ સુધી ચાર્જ થયેલ $4\,\mu F$ ના કેપેસિટરને $100\,V$ સુધી ચાર્જ થયેલ બીજા $2\,\mu F$ ના કેપેસિટર સાથે સમાન ચાર્જ ધરાવતી પ્લેટોને જોડીને જોડવામાં આવે છે. જોડાણ પહેલાં અને પછીની કુલ ઉર્જા $10^{-2}\,J$ ના ગુણાંકમાં કેટલી હશે?

Difficult
View Solution

બે સમાન સમાંતર પ્લેટ કેપેસિટરને $100\,V$ ની બેટરી સાથે શ્રેણીમાં જોડવામાં આવ્યા છે. બીજા કેપેસિટરની પ્લેટો વચ્ચે $4.0$ ડાયઇલેક્ટ્રિક અચળાંક ધરાવતી ડાયઇલેક્ટ્રિક સ્લેબ મૂકવામાં આવે છે. હવે કેપેસિટર પરનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત અનુક્રમે કેટલો હશે?

$C_1$ કેપેસિટન્સ ધરાવતા કેપેસિટરને $V$ વોલ્ટ સુધી ચાર્જ કરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ તેને $C_2$ કેપેસિટન્સ ધરાવતા અનચાર્જ્ડ કેપેસિટર સાથે જોડવામાં આવે છે. તો દરેક કેપેસિટર પરનો અંતિમ વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત કેટલો હશે?

$C_1$ કેપેસીટન્સ ધરાવતા એક કેપેસીટરને $V_0$ પોટેન્શિયલ સુધી ચાર્જ કરવામાં આવે છે. તેમાં સંગ્રહિત સ્થિત-વિદ્યુત ઉર્જા $U_0$ છે. તેને સમાંતરમાં $C_2$ કેપેસીટન્સ ધરાવતા બીજા અનચાર્જ્ડ કેપેસીટર સાથે જોડવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં વ્યય થતી ઉર્જા કેટલી હશે?

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo