BiologyQ1–10 of 10 questions
Page 1 of 1 · Gujarati
1
BiologyMediumMCQAIIMS · 1994
પુષ્પોના કયા કુળમાં આદિ પ્રકારના પુંકેસર જોવા મળે છે?
A
લિલિએસી (Liliaceae)
B
માલ્વેસી (Malvaceae)
C
ગ્રેમિની/પોએસી (Gramineae/Poaceae)
D
ડીજનરેસી/મેગ્નોલિયેસી (Degeneriaceae/Magnoliaceae)
Solution
(D) આદિ પુંકેસરની લાક્ષણિકતા એ છે કે તે પહોળા,પર્ણ જેવા હોય છે અને તેમાં તંતુ (filament) તથા પરાગાશય (anther) વચ્ચે સ્પષ્ટ તફાવત હોતો નથી.
આ પ્રકારના પુંકેસરને આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં પૂર્વજોના લક્ષણો માનવામાં આવે છે.
આવા પુંકેસર સામાન્ય રીતે $Degeneriaceae$ અને $Magnoliaceae$ જેવા કુળમાં જોવા મળે છે,જેમને પાયાની (basal) આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓ ગણવામાં આવે છે.
આ પ્રકારના પુંકેસરને આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓમાં પૂર્વજોના લક્ષણો માનવામાં આવે છે.
આવા પુંકેસર સામાન્ય રીતે $Degeneriaceae$ અને $Magnoliaceae$ જેવા કુળમાં જોવા મળે છે,જેમને પાયાની (basal) આવૃત બીજધારી વનસ્પતિઓ ગણવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
2
BiologyMediumMCQAIIMS · 1994
પક્ષ્મો (cilia) અને કશા (flagella) સાથે સંકળાયેલા તંતુઓ શેના બનેલા હોય છે?
A
સૂક્ષ્મનલિકાઓ (Microtubules)
B
સૂક્ષ્મતંતુઓ (Microfilaments)
C
સૂક્ષ્મ તંતુકો (Microfibrils)
D
સૂક્ષ્માંકુરો (Microvilli)
Solution
(A) પક્ષ્મો અને કશા એ કોષરસપટલની વાળ જેવી રચનાઓ છે.
તેના મુખ્ય ભાગને અક્ષસૂત્ર (axoneme) કહેવામાં આવે છે,જેમાં લાંબી ધરીને સમાંતર ઘણી સૂક્ષ્મનલિકાઓ (microtubules) આવેલી હોય છે.
અક્ષસૂત્રમાં સામાન્ય રીતે ત્રિજ્યાવર્તી રીતે ગોઠવાયેલી પરિઘીય સૂક્ષ્મનલિકાઓની નવ જોડ અને કેન્દ્રમાં સ્થિત એક જોડ સૂક્ષ્મનલિકાઓ હોય છે.
આ ગોઠવણીને $9+2$ ગોઠવણી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તેના મુખ્ય ભાગને અક્ષસૂત્ર (axoneme) કહેવામાં આવે છે,જેમાં લાંબી ધરીને સમાંતર ઘણી સૂક્ષ્મનલિકાઓ (microtubules) આવેલી હોય છે.
અક્ષસૂત્રમાં સામાન્ય રીતે ત્રિજ્યાવર્તી રીતે ગોઠવાયેલી પરિઘીય સૂક્ષ્મનલિકાઓની નવ જોડ અને કેન્દ્રમાં સ્થિત એક જોડ સૂક્ષ્મનલિકાઓ હોય છે.
આ ગોઠવણીને $9+2$ ગોઠવણી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
0 likesView Solution
3
BiologyMediumMCQAIIMS · 1994
ક્રેબ્સ ચક્રમાં સંકળાયેલ પટલ-આધારિત ઉત્સેચક કયો છે?
A
મેલેટ ડિહાઈડ્રોજીનેઝ
B
ફ્યુમરેઝ
C
cis-એકોનિટેઝ
D
સક્સિનેટ ડિહાઈડ્રોજીનેઝ
Solution
(D) સાચો જવાબ $D$ છે.
સક્સિનેટ ડિહાઈડ્રોજીનેઝ એ ક્રેબ્સ ચક્રનો એકમાત્ર ઉત્સેચક છે જે કણાભસૂત્રના અંતઃપટલમાં જડિત હોય છે.
તે કણાભસૂત્રના માર્કર ઉત્સેચક તરીકે કાર્ય કરે છે અને ઈલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ ચેઈનના કોમ્પ્લેક્સ $II$ તરીકે કામ કરે છે.
સક્સિનેટ ડિહાઈડ્રોજીનેઝ એ ક્રેબ્સ ચક્રનો એકમાત્ર ઉત્સેચક છે જે કણાભસૂત્રના અંતઃપટલમાં જડિત હોય છે.
તે કણાભસૂત્રના માર્કર ઉત્સેચક તરીકે કાર્ય કરે છે અને ઈલેક્ટ્રોન ટ્રાન્સપોર્ટ ચેઈનના કોમ્પ્લેક્સ $II$ તરીકે કામ કરે છે.
0 likesView Solution
4
BiologyMediumMCQAIIMS · 1994
ચોખાના 'ફૂલિશ સીડલિંગ' (મૂર્ખ રોપા) રોગ દ્વારા શોધાયેલ અંતઃસ્ત્રાવ કયો છે?
A
ઇન્ડોલ-$3$-એસેટિક એસિડ
B
ઇથિલીન
C
જિબરેલિક એસિડ
D
કાઇનેટિન
Solution
(C) ચોખાનો 'ફૂલિશ સીડલિંગ' (બકાને) રોગ $Gibberella$ $fujikuroi$ નામની ફૂગ દ્વારા થાય છે.
જાપાની વૈજ્ઞાનિક $E.$ $Kurosawa$ એ નોંધ્યું હતું કે જ્યારે ચોખાના તંદુરસ્ત રોપાઓને આ ફૂગના નિર્જીવ ગાળણ (sterile filtrate) સાથે સારવાર આપવામાં આવે છે, ત્યારે તેમાં રોગના લક્ષણો જોવા મળે છે.
આ સક્રિય પદાર્થને પાછળથી ઓળખી કાઢવામાં આવ્યો અને તેને $Gibberellic$ $acid$ $(GA_3)$ તરીકે સ્ફટિકીકરણ કરવામાં આવ્યું.
જાપાની વૈજ્ઞાનિક $E.$ $Kurosawa$ એ નોંધ્યું હતું કે જ્યારે ચોખાના તંદુરસ્ત રોપાઓને આ ફૂગના નિર્જીવ ગાળણ (sterile filtrate) સાથે સારવાર આપવામાં આવે છે, ત્યારે તેમાં રોગના લક્ષણો જોવા મળે છે.
આ સક્રિય પદાર્થને પાછળથી ઓળખી કાઢવામાં આવ્યો અને તેને $Gibberellic$ $acid$ $(GA_3)$ તરીકે સ્ફટિકીકરણ કરવામાં આવ્યું.
0 likesView Solution
5
BiologyEasyMCQAIIMS · 1994
બેક્ટેરિયલ જીનોમ એટલે શું,જે નીચેનામાંથી શેના પર સ્થિત જનીનોની કુલ સંખ્યા દર્શાવે છે?
A
એકકીય (Haploid) રંગસૂત્રોનો સેટ
B
દ્વિકીય (Diploid) રંગસૂત્રોનો સેટ
C
ચતુષ્કીય (Tetraploid) રંગસૂત્રોનો સેટ
D
ષટ્કીય (Hexaploid) રંગસૂત્રોનો સેટ
Solution
(A) બેક્ટેરિયા એ આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) સજીવો છે જે સામાન્ય રીતે એક જ,વર્તુળાકાર રંગસૂત્ર ધરાવે છે. તેઓ અર્ધીકરણ (meiosis) પ્રક્રિયામાંથી પસાર થતા નથી અને સુકોષકેન્દ્રી સજીવોની જેમ રંગસૂત્રોની સમજાત જોડીઓ ધરાવતા નથી,તેથી તેમનું આનુવંશિક દ્રવ્ય એકકીય (haploid) ગણાય છે. તેથી,બેક્ટેરિયલ જીનોમ એટલે એકકીય રંગસૂત્રોના સેટ પર સ્થિત જનીનોની કુલ સંખ્યા.
0 likesView Solution
6
BiologyMediumMCQAIIMS · 1994
સલ્ફરના એકમાત્ર સ્ત્રોત તરીકે $S^{35}$ ધરાવતા માધ્યમમાં ઉછરેલા બેક્ટેરિયા તેનું સંયોજન શેમાં દર્શાવે છે?
A
$DNA$
B
પ્રોટીન
C
$RNA$
D
ઉપરોક્તમાંથી કોઈ નહીં
Solution
(B) સલ્ફર એ સિસ્ટીન (cysteine),સિસ્ટાઇન (cystine) અને મિથિઓનાઇન (methionine) જેવા ચોક્કસ એમિનો એસિડનો મુખ્ય ઘટક છે.
આ એમિનો એસિડ પ્રોટીનના બંધારણીય એકમો હોવાથી,રેડિયોએક્ટિવ $S^{35}$ ધરાવતા માધ્યમમાં ઉછરેલા બેક્ટેરિયા આ આઇસોટોપને તેમના પ્રોટીનમાં સમાવિષ્ટ કરશે.
આ એમિનો એસિડ પ્રોટીનના બંધારણીય એકમો હોવાથી,રેડિયોએક્ટિવ $S^{35}$ ધરાવતા માધ્યમમાં ઉછરેલા બેક્ટેરિયા આ આઇસોટોપને તેમના પ્રોટીનમાં સમાવિષ્ટ કરશે.
0 likesView Solution
7
BiologyMediumMCQAIIMS · 1994
ટિશ્યુ કલ્ચર (પેશી સંવર્ધન) દ્વારા,પિતૃ પેશીના નાના જથ્થામાંથી અસંખ્ય છોડ મેળવી શકાય છે. આ તકનીક ખૂબ જ આર્થિક મહત્વ ધરાવે છે કારણ કે
A
નવી જાતિઓ ઉત્પન્ન કરી શકાય છે
B
સોમાક્લોનલ વિવિધતા દ્વારા,મોટી સંખ્યામાં પ્રકારો અલગ કરી શકાય છે
C
તે શ્રેષ્ઠ જાતિઓની આનુવંશિક રીતે સમાન વસ્તીને ગુણાકાર કરવાની ઉપયોગી પદ્ધતિ છે
D
સમયુગ્મી દ્વિતીયક (Homozygous diploids) મેળવી શકાય છે
Solution
(C) ટિશ્યુ કલ્ચર,ખાસ કરીને માઇક્રોપ્રોપેગેશન,પિતૃ પેશીના નાના જથ્થામાંથી છોડના ઝડપી ગુણાકાર માટે પરવાનગી આપે છે.
કારણ કે છોડ અલિંગી પ્રજનન (સમભાજન) દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે,તેથી સંતતિ પિતૃ છોડ સાથે આનુવંશિક રીતે સમાન હોય છે.
આ ખૂબ જ આર્થિક મહત્વ ધરાવે છે કારણ કે તે ટૂંકા ગાળામાં શ્રેષ્ઠ (વધુ ઉત્પાદન આપતી અથવા રોગ-પ્રતિકારક) વનસ્પતિ જાતિઓની આનુવંશિક રીતે સમાન વસ્તીનું મોટા પાયે ઉત્પાદન કરવાની મંજૂરી આપે છે.
કારણ કે છોડ અલિંગી પ્રજનન (સમભાજન) દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે,તેથી સંતતિ પિતૃ છોડ સાથે આનુવંશિક રીતે સમાન હોય છે.
આ ખૂબ જ આર્થિક મહત્વ ધરાવે છે કારણ કે તે ટૂંકા ગાળામાં શ્રેષ્ઠ (વધુ ઉત્પાદન આપતી અથવા રોગ-પ્રતિકારક) વનસ્પતિ જાતિઓની આનુવંશિક રીતે સમાન વસ્તીનું મોટા પાયે ઉત્પાદન કરવાની મંજૂરી આપે છે.
0 likesView Solution
8
BiologyMediumMCQAIIMS · 1994
$Rr$ જનીન પ્રકાર ધરાવતી વનસ્પતિઓના સ્વ-ફલન (selfing) દ્વારા $F_2$ પેઢીમાં મળતા વિષમયુગ્મી (heterozygous) સજીવોની ટકાવારી કેટલી હશે?
A
$25$
B
$50$
C
$75$
D
$100$
Solution
(B) જ્યારે $Rr$ જનીન પ્રકાર ધરાવતી વનસ્પતિનું સ્વ-ફલન કરવામાં આવે છે,ત્યારે સંકરણ $Rr \times Rr$ થાય છે.
પ્યુનેટ સ્ક્વેર (Punnett square) મુજબ,સંતતિના જનીન પ્રકારો $RR, Rr, Rr$ અને $rr$ મળે છે.
આ $4$ સંયોજનોમાંથી,$2$ વિષમયુગ્મી ($Rr$ અને $Rr$) છે.
તેથી,વિષમયુગ્મી સજીવોની ટકાવારી $(2/4) \times 100 = 50\%$ થાય છે.
પ્યુનેટ સ્ક્વેર (Punnett square) મુજબ,સંતતિના જનીન પ્રકારો $RR, Rr, Rr$ અને $rr$ મળે છે.
આ $4$ સંયોજનોમાંથી,$2$ વિષમયુગ્મી ($Rr$ અને $Rr$) છે.
તેથી,વિષમયુગ્મી સજીવોની ટકાવારી $(2/4) \times 100 = 50\%$ થાય છે.
0 likesView Solution
9
BiologyMediumMCQAIIMS · 1994
સ્ટ્રેટોસ્ફેરિક ઓઝોનનું ક્ષય (depletion) શેના તરફ દોરી જાય છે?
A
ગ્લોબલ વોર્મિંગ
B
ત્વચાના કેન્સરના કિસ્સાઓમાં વધારો
C
જંગલની આગ
D
ઉપરોક્ત તમામ
Solution
(B) સ્ટ્રેટોસ્ફેરિક ઓઝોન સ્તર એક કવચ તરીકે કાર્ય કરે છે જે સૂર્યમાંથી આવતા હાનિકારક અલ્ટ્રાવાયોલેટ $(UV)$ કિરણોત્સર્ગને શોષી લે છે.
આ સ્તરના ક્ષયને કારણે પૃથ્વીની સપાટી પર વધુ $UV-B$ કિરણોત્સર્ગ પહોંચે છે.
$UV-B$ કિરણોત્સર્ગ $DNA$ ને નુકસાન પહોંચાડે છે અને વિકૃતિઓ (mutations) પ્રેરે છે,જે મનુષ્યોમાં ત્વચાના કેન્સર અને મોતિયાના કિસ્સાઓમાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.
જોકે ગ્લોબલ વોર્મિંગ મુખ્યત્વે ગ્રીનહાઉસ વાયુઓને કારણે થાય છે અને જંગલની આગ ઘણીવાર આબોહવા પરિવર્તન અથવા માનવીય પ્રવૃત્તિઓ સાથે સંબંધિત છે,ઓઝોન ક્ષયનું સીધું અને સૌથી વધુ વૈજ્ઞાનિક રીતે સ્થાપિત પરિણામ હાનિકારક $UV$ કિરણોત્સર્ગના સંપર્કમાં વધારો છે,જે ત્વચાના કેન્સર તરફ દોરી જાય છે.
આ સ્તરના ક્ષયને કારણે પૃથ્વીની સપાટી પર વધુ $UV-B$ કિરણોત્સર્ગ પહોંચે છે.
$UV-B$ કિરણોત્સર્ગ $DNA$ ને નુકસાન પહોંચાડે છે અને વિકૃતિઓ (mutations) પ્રેરે છે,જે મનુષ્યોમાં ત્વચાના કેન્સર અને મોતિયાના કિસ્સાઓમાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.
જોકે ગ્લોબલ વોર્મિંગ મુખ્યત્વે ગ્રીનહાઉસ વાયુઓને કારણે થાય છે અને જંગલની આગ ઘણીવાર આબોહવા પરિવર્તન અથવા માનવીય પ્રવૃત્તિઓ સાથે સંબંધિત છે,ઓઝોન ક્ષયનું સીધું અને સૌથી વધુ વૈજ્ઞાનિક રીતે સ્થાપિત પરિણામ હાનિકારક $UV$ કિરણોત્સર્ગના સંપર્કમાં વધારો છે,જે ત્વચાના કેન્સર તરફ દોરી જાય છે.
0 likesView Solution
10
BiologyEasyMCQAIIMS · 1994
'ટ્રુથ ડ્રગ' (સત્ય ઉગાવતી દવા) સ્કોપોલામાઇન, જેનો બીજા વિશ્વયુદ્ધ $(II)$ દરમિયાન વ્યાપકપણે ઉપયોગ થતો હતો, તે શેમાંથી મેળવવામાં આવે છે?
A
યુકેલિપ્ટસ
B
ડિજિટાલિસ પર્પ્યુરિયા
C
દતુરા સ્ટ્રામોનિયમ
D
પેપાવર સોમનિફેરમ
Solution
(C) સ્કોપોલામાઇન, જેને હાયોસિન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે એક ટ્રોપેન આલ્કલોઇડ દવા છે.
તે કુદરતી રીતે $Solanaceae$ કુળની વનસ્પતિઓમાં ઉત્પન્ન થાય છે, જેમાંથી $Datura$ $stramonium$ (ધતૂરો) સૌથી મુખ્ય છે.
બીજા વિશ્વયુદ્ધ $(II)$ દરમિયાન, તેની શાંતિદાયક અસરો અને અવરોધો ઘટાડવાની ક્ષમતાને કારણે તેને 'ટ્રુથ ડ્રગ' તરીકે તપાસવામાં આવી હતી, જોકે આ હેતુ માટે તેની વિશ્વસનીયતા અત્યંત શંકાસ્પદ હતી.
તે કુદરતી રીતે $Solanaceae$ કુળની વનસ્પતિઓમાં ઉત્પન્ન થાય છે, જેમાંથી $Datura$ $stramonium$ (ધતૂરો) સૌથી મુખ્ય છે.
બીજા વિશ્વયુદ્ધ $(II)$ દરમિયાન, તેની શાંતિદાયક અસરો અને અવરોધો ઘટાડવાની ક્ષમતાને કારણે તેને 'ટ્રુથ ડ્રગ' તરીકે તપાસવામાં આવી હતી, જોકે આ હેતુ માટે તેની વિશ્વસનીયતા અત્યંત શંકાસ્પદ હતી.
0 likesView Solution
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real AIIMS style covering Biology with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D Biology papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Run live AIIMS mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See DemoFrequently Asked Questions
How many Biology questions are in AIIMS 1994?
There are 10 Biology questions from the AIIMS 1994 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.
Are AIIMS 1994 Biology solutions available in Gujarati?
Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.
Can I practice AIIMS 1994 Biology as a timed test?
Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AIIMS mock test covering Biology with time limits and instant score analysis.
Can teachers create Biology papers from AIIMS previous year questions?
Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AIIMS Biology questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.
For Teachers & Institutes
Build a Custom Biology Paper
Pick AIIMS 1994 Biology questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.