AIIMS 1990 Biology Question Paper with Answer and Solution in Gujarati

17 QuestionsGujaratiWith Solutions

BiologyQ117 of 17 questions

Page 1 of 1 · Gujarati

1
BiologyMediumMCQAIIMS · 1990
વર્ગીકરણ વિદ્યા (Taxonomy) માં પ્રથમ પગલું કયું છે?
A
વર્ણન
B
ઓળખ
C
નામકરણ
D
વર્ગીકરણ

Solution

(B) સાચો જવાબ $B$ છે. ઓળખ એ વર્ગીકરણ વિદ્યાનું પ્રથમ પગલું છે,જેમાં સજીવની સાચી ઓળખ નક્કી કરવામાં આવે છે અને તેના લક્ષણોના આધારે તેને યોગ્ય વર્ગીકરણ શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવે છે.
2
BiologyMediumMCQAIIMS · 1990
ફૂગ અને લીલના સહજીવનને શું કહેવામાં આવે છે?
A
લાઈકેન
B
માઈકોરાઈઝા
C
$(A)$ અને $(B)$ બંને
D
માઈકોપ્લાઝમા

Solution

(A) ફૂગ અને લીલ વચ્ચેના સહજીવનને $Lichen$ (લાઈકેન) કહેવામાં આવે છે. આ સંબંધમાં,લીલના ઘટકને $phycobiont$ અને ફૂગના ઘટકને $mycobiont$ કહેવામાં આવે છે. તેઓ પરસ્પર ફાયદાકારક સંબંધમાં રહે છે જ્યાં લીલ પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા ખોરાક તૈયાર કરે છે,અને ફૂગ લીલ માટે રક્ષણ,આધાર અને ખનિજો તથા પાણીનું શોષણ પૂરું પાડે છે. બીજી તરફ,$Mycorrhiza$ (માઈકોરાઈઝા) એ ફૂગ અને ઉચ્ચ કક્ષાની વનસ્પતિઓના મૂળ વચ્ચેનું સહજીવન છે.
3
BiologyMediumMCQAIIMS · 1990
સ્કલેરેન્કાઈમા (દ્રઢોતક) ની કોષદીવાલ કેવી હોય છે?
A
સખત (Rigid)
B
લિગ્નિનયુક્ત (Lignified)
C
પેક્ટિનયુક્ત (Pectinised)
D
સ્યુબેરિનયુક્ત (Suberised)

Solution

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
સ્કલેરેન્કાઈમા (દ્રઢોતક) કોષોમાં લિગ્નિનના સમાન નિક્ષેપણને કારણે તેમની દ્વિતીયક કોષદીવાલ સખત અને અત્યંત જાડી હોય છે.
લિગ્નિન એક જટિલ પોલિમર છે જે વનસ્પતિને બંધારણીય આધાર અને યાંત્રિક મજબૂતી પ્રદાન કરે છે.
4
BiologyMediumMCQAIIMS · 1990
કોલેન્કાઇમા (સ્થૂલકોણક પેશી) પેરેન્કાઇમા (મૃદુત્તક પેશી) થી કઈ બાબતમાં અલગ પડે છે?
A
જીવંત જીવરસ
B
સેલ્યુલોઝની કોષદીવાલ
C
રસધાનીઓ
D
ખૂણાઓ પર પેક્ટિનનો જમાવ

Solution

(D) કોલેન્કાઇમા એ એક પ્રકારની સરળ કાયમી પેશી છે જે કુમળા પ્રકાંડ અને પર્ણદંડને યાંત્રિક આધાર આપે છે.
પેરેન્કાઇમા,જેમાં સેલ્યુલોઝની બનેલી સમાન રીતે પાતળી કોષદીવાલ હોય છે,તેનાથી વિપરીત,કોલેન્કાઇમાના કોષોમાં કોષદીવાલના ખૂણાઓ પર સ્થાનિક જાડાઈ જોવા મળે છે.
આ જાડાઈ મુખ્યત્વે પેક્ટિન,હેમિસેલ્યુલોઝ અને સેલ્યુલોઝની બનેલી હોય છે.
તેથી,ખૂણાઓ પર પેક્ટિનનો જમાવ એ પેરેન્કાઇમાની તુલનામાં કોલેન્કાઇમાનું વિશિષ્ટ લક્ષણ છે.
5
BiologyEasyMCQAIIMS · 1990
જ્યારે કોએન્ઝાઇમ (સહઉત્સેચક) એપોએન્ઝાઇમ સાથે જોડાય છે,ત્યારે તેને શું કહેવામાં આવે છે?
A
કોફેક્ટર (સહકારક)
B
હોલોએન્ઝાઇમ (સંપૂર્ણ ઉત્સેચક)
C
સબસ્ટ્રેટ-એન્ઝાઇમ સંકુલ
D
વિટામિન $A$

Solution

(B) ઉત્સેચકો એક અથવા અનેક પોલીપેપ્ટાઇડ શૃંખલાઓના બનેલા હોય છે. જોકે,ઘણા કિસ્સાઓમાં પ્રોટીન સિવાયના ઘટકો,જેને કોફેક્ટર (સહકારક) કહેવામાં આવે છે,તે ઉત્સેચક સાથે જોડાઈને તેને ઉદ્દીપકીય રીતે સક્રિય બનાવે છે.
આ કિસ્સાઓમાં,ઉત્સેચકના પ્રોટીન ભાગને એપોએન્ઝાઇમ કહેવામાં આવે છે.
જ્યારે પ્રોટીન સિવાયનો ભાગ (કોફેક્ટર) એપોએન્ઝાઇમ સાથે જોડાય છે,ત્યારે સંપૂર્ણ,ઉદ્દીપકીય રીતે સક્રિય ઉત્સેચકને હોલોએન્ઝાઇમ કહેવામાં આવે છે.
કોએન્ઝાઇમ એ કોફેક્ટરનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે જે કાર્બનિક સંયોજનો છે,જે ઘણીવાર વિટામિન્સમાંથી મેળવવામાં આવે છે.
6
BiologyMediumMCQAIIMS · 1990
જ્યારે વનસ્પતિ કોષને કોષરસ (cell sap) કરતા અધોસાંદ્ર (hypotonic) દ્રાવણમાં મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે નીચેનામાંથી કઈ સ્થિતિ લાગુ પડશે નહીં?
A
કોષરસનું જલક્ષમતા (water potential) વધશે
B
કોષરસનું સક્શન પ્રેશર (suction pressure) ઘટી જશે
C
કોષ સ્ફીત (turgid) બનશે
D
કોષનું દીવાલ દબાણ (wall pressure) નિષ્ફળ જશે

Solution

(D) જ્યારે વનસ્પતિ કોષને અધોસાંદ્ર દ્રાવણમાં મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે અંતઃઆસૃતિ (endosmosis) દ્વારા પાણી કોષમાં પ્રવેશ કરે છે.
જેમ પાણી અંદર આવે છે,તેમ કોષરસ વધુ મંદ બને છે,જેનાથી તેની જલક્ષમતા વધે છે.
કોષ ફૂલે છે અને કોષદીવાલ પર આસુનતા દાબ (turgor pressure) લગાડે છે,જેનાથી કોષ સ્ફીત બને છે.
પરિણામે,જેમ કોષ સંપૂર્ણ સ્ફીત બને છે તેમ સક્શન પ્રેશર (અથવા પ્રસરણ દાબની ખાધ) ઘટે છે.
જોકે,દીવાલ દબાણ (wall pressure) એ કોષદીવાલ દ્વારા ફૂલતા પ્રોટોપ્લાસ્ટની વિરુદ્ધ લગાડવામાં આવતું દબાણ છે,જે કોષ સ્ફીત થવાની સાથે વધે છે.
તેથી,'કોષનું દીવાલ દબાણ નિષ્ફળ જશે' તે વિધાન ખોટું છે.
7
BiologyEasyMCQAIIMS · 1990
જમીનના પાણી દ્વારા ઉપરની જમીનમાંથી નીચેની જમીનમાં ખનિજોના સ્થળાંતરને શું કહેવામાં આવે છે?
A
બાષ્પોત્સર્જન
B
વહન
C
અંતઃસ્ત્રવણ
D
લીચિંગ (ક્ષાલન)

Solution

(D) જમીનના દ્રાવણમાં ઓગળેલા ખનિજ ક્ષારોનું અંતઃસ્ત્રવણ પામતા (ગુરુત્વાકર્ષણીય) પાણી સાથે જમીનના સ્તરોમાં નીચેની તરફ વહન થવાની પ્રક્રિયાને લીચિંગ (ક્ષાલન) કહેવામાં આવે છે.
આ ઘટના ત્યારે બને છે જ્યારે પાણી ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે જમીનના છિદ્રોમાંથી પસાર થાય છે અને તેની સાથે ઓગળેલા પોષક તત્વોને પણ નીચે લઈ જાય છે.
લીચિંગની પ્રક્રિયા ખાસ કરીને ઋણાયનો (anions) માટે વધુ અસરકારક છે,કારણ કે તેઓ ધનાયનોની સરખામણીમાં જમીનના કણો સાથે મજબૂતીથી જોડાયેલા હોતા નથી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $D$ છે.
8
BiologyMediumMCQAIIMS · 1990
લીલા પાંદડામાંથી અખંડ હરિતકણ (chloroplasts) ને અલગ કરવા માટે શેનો ઉપયોગ કરી શકાય છે?
A
એસીટોન
B
ઇથેનોલ
C
આલ્કોહોલ
D
ખાંડનું દ્રાવણ (Sugar solution)

Solution

(D) લીલા પાંદડામાંથી અખંડ હરિતકણને અલગ કરવા માટે,અંગિકાની રચનાત્મક અખંડિતતા જાળવી રાખવા માટે આઇસોટોનિક અથવા હાઇપરટોનિક દ્રાવણની જરૂર પડે છે.
એસીટોન,ઇથેનોલ અને આલ્કોહોલ એ કાર્બનિક દ્રાવકો છે જે હરિતકણની પટલના લિપિડ સ્તરને ઓગાળી નાખે છે,જેના કારણે અંગિકા તૂટી જાય છે.
ખાંડનું દ્રાવણ (જેમ કે સુક્રોઝ) એક આસૃતિવાળું વાતાવરણ પૂરું પાડે છે જે હરિતકણને ફૂટતા અટકાવે છે,જેનાથી અખંડ અંગિકાઓને અલગ કરી શકાય છે.
9
BiologyMediumMCQAIIMS · 1990
હેક્સોઝ મોનોફોસ્ફેટ શંટ ($HMP$ શંટ) માં,મુક્ત થતા $CO_2$ અણુઓની સંખ્યા કેટલી હોય છે?
A
ગ્લાયકોલિસિસ જેટલી જ
B
ગ્લાયકોલિસિસ કરતા ઓછી
C
ગ્લાયકોલિસિસ કરતા વધારે
D
ગ્લાયકોલિસિસ કરતા ઘણી ઓછી

Solution

(C) ગ્લાયકોલિસિસની પ્રક્રિયામાં $CO_2$ ના અણુઓ મુક્ત થતા નથી. ગ્લાયકોલિસિસમાં ગ્લુકોઝનું પાયરુવેટના બે અણુઓમાં વિઘટન થાય છે,જેમાં કાર્બન ડાયોક્સાઇડ મુક્ત થતો નથી. તેની સરખામણીમાં,હેક્સોઝ મોનોફોસ્ફેટ $(HMP)$ શંટ,જેને પેન્ટોઝ ફોસ્ફેટ પાથવે તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તેમાં ગ્લુકોઝ$-6-$ફોસ્ફેટનું ઓક્સિડેટિવ ડિકાર્બોક્સિલેશન થાય છે,જેના પરિણામે $CO_2$ ના અણુઓ મુક્ત થાય છે. તેથી,$HMP$ શંટમાં મુક્ત થતા $CO_2$ અણુઓની સંખ્યા ગ્લાયકોલિસિસ કરતા વધારે હોય છે.
10
BiologyMediumMCQAIIMS · 1990
પર્ણ પતન ત્યારે થાય છે જ્યારે નીચેનામાંથી શેનું પ્રમાણ ઘટવાથી વિલગન સ્તર (abscission layer) બને છે:
A
ઓક્સિન વધે
B
ઓક્સિન ઘટે
C
એબ્સિસિક એસિડ ઘટે
D
જિબરેલિક એસિડ ઘટે

Solution

(B) ઓક્સિન પર્ણો અને ફળોના વિલગનને અવરોધે છે. જ્યારે પર્ણદંડમાં ઓક્સિનનું પ્રમાણ લઘુત્તમ સ્તરથી નીચે જાય છે,ત્યારે વિલગન સ્તરનું નિર્માણ થાય છે,જે વિલગન વિસ્તારમાં કોષદીવાલના ઉત્સેચકીય વિઘટનને પ્રેરે છે.
11
BiologyMediumMCQAIIMS · 1990
અફલિત ફળ (Parthenocarpy) કોના દ્વારા પ્રેરિત થાય છે?
A
$ABA$
B
ઓક્સિન્સ (Auxins)
C
ઝીટીન (Zeatin)
D
સાયટોકાઈનીન (Cytokinin)

Solution

(B) અફલિત ફળ (Parthenocarpy) એટલે ફલન વગર ફળનો વિકાસ થવો.
ઓક્સિન્સ એ વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવો છે જે ઘણી વનસ્પતિઓમાં અફલિત ફળને પ્રેરિત કરી શકે છે.
જ્યારે ઓક્સિન્સને અફલિત બીજાશય (ovary) પર લાગુ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે બીજાશયને ફળમાં વિકસિત થવા માટે ઉત્તેજિત કરે છે,જેનાથી ફલનની જરૂરિયાત રહેતી નથી.
12
BiologyEasyMCQAIIMS · 1990
રંજકદ્રવ્ય ફાયટોક્રોમ શેમાં સંકળાયેલું છે?
A
પ્રકાશાનુવર્તન (Phototropism)
B
પ્રકાશશ્વસન (Photorespiration)
C
પ્રકાશકાલિનતા (Photoperiodism)
D
ભૂઆનુવર્તન (Geotropism)

Solution

(C) ફાયટોક્રોમ એ વનસ્પતિઓમાં જોવા મળતું પ્રકાશ-સંવેદનશીલ રંજકદ્રવ્ય છે જે પ્રકાશગ્રાહી (photoreceptor) તરીકે કાર્ય કરે છે. તે પ્રકાશકાલિનતા (photoperiodism) માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,જે પ્રકાશ અને અંધકારના સમયગાળાની સાપેક્ષ લંબાઈ પ્રત્યે વનસ્પતિનો શારીરિક પ્રતિભાવ છે. પ્રકાશનો ઉત્તેજક પર્ણોમાં રહેલા ફાયટોક્રોમ દ્વારા ગ્રહણ કરવામાં આવે છે,જે ત્યારબાદ પુષ્પસર્જન અને અન્ય વિકાસલક્ષી પ્રક્રિયાઓને ઉત્તેજિત કરે છે.
13
BiologyEasyMCQAIIMS · 1990
ટ્રિપલ એન્ટિજન અથવા $DPT$ શેના માટે છે?
A
મેલેરિયા,ટાઈફોઈડ અને કેન્સર સામેની રસી
B
સામાન્ય શરદી,પોલિયો અને હેપેટાઈટીસ ફેલાવતા વાયરસનું મિશ્રણ
C
પોલિયો,હડકવા અને હેપેટાઈટીસ સામેની રસી
D
ધનુર્વા (Tetanus),ઉટાંટિયું (Whooping cough) અને ડિપ્થેરિયા સામેની રસી

Solution

(D) $DPT$ એટલે ડિપ્થેરિયા,પર્ટ્યુસિસ (ઉટાંટિયું) અને ટેટાનસ (ધનુર્વા) ની રસી.
આ એક સંયુક્ત રસી છે જે આ ત્રણ ચેપી રોગો સામે રક્ષણ મેળવવા માટે આપવામાં આવે છે.
ડિપ્થેરિયા $Corynebacterium$ $diphtheriae$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
ઉટાંટિયું (પર્ટ્યુસિસ) $Bordetella$ $pertussis$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
ધનુર્વા (ટેટાનસ) $Clostridium$ $tetani$ નામના બેક્ટેરિયા દ્વારા થાય છે.
14
BiologyEasyMCQAIIMS · 1990
ક્રાસીન્યુસેલેટ (Crassinucellate) અંડક શું દર્શાવે છે?
A
પ્રદેહનો અભાવ
B
સુવિકસિત પ્રદેહ
C
અંશતઃ વિકસિત પ્રદેહ
D
અલ્પવિકસિત પ્રદેહ

Solution

(B) ક્રાસીન્યુસેલેટ અંડકમાં,મહાબીજાણુ માતૃકોષ પ્રાથમિક પરિઘવર્તી કોષ દ્વારા અધિસ્તરથી અલગ થાય છે.
આના પરિણામે વિશાળ અથવા સુવિકસિત પ્રદેહ (nucellus) જોવા મળે છે.
તેની સરખામણીમાં,ટેન્યુન્યુસેલેટ (tenuinucellate) અંડકમાં પ્રદેહ ખૂબ જ નાનો અથવા અલ્પવિકસિત હોય છે.
15
BiologyMediumMCQAIIMS · 1990
સસ્તન પ્રાણીઓમાં અંડપાત (Ovulation) કોના દ્વારા થાય છે?
A
$FSH$ અને $TSH$
B
$FSH$ અને $LH$
C
$FSH$ અને $LTH$
D
$LTH$ અને $LH$

Solution

(B) ગ્રાફિયન પુટિકાનો વિકાસ અગ્ર પિટ્યુટરી ગ્રંથિ દ્વારા સ્ત્રવિત $FSH$ (ફોલિકલ સ્ટીમ્યુલેટિંગ હોર્મોન) ની અસર હેઠળ થાય છે.
તેના પુટિકા કોષો ઇસ્ટ્રોજનનો સ્ત્રાવ કરે છે.
ઇસ્ટ્રોજનનું વધતું સ્તર $FSH$ ના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો કરે છે અને $LH$ (લ્યુટિનાઇઝિંગ હોર્મોન) ના સ્ત્રાવને ઉત્તેજિત કરે છે.
$LH$ ના સ્તરમાં થતો વધારો,જેને $LH$ સર્જ કહેવામાં આવે છે,તે પરિપક્વ ગ્રાફિયન પુટિકાને ફાટવા માટે પ્રેરે છે અને અંડકોષ મુક્ત કરે છે,આ પ્રક્રિયાને અંડપાત કહેવામાં આવે છે.
16
BiologyEasyMCQAIIMS · 1990
ભારતમાં ન્યૂઝપ્રિન્ટ બનાવવાનો સૌથી મોટો ઉદ્યોગ ક્યાં આવેલો છે?
A
મૈસુર
B
લખનૌ
C
નેપાનગર
D
દિલ્હી

Solution

(C) નેશનલ ન્યૂઝપ્રિન્ટ એન્ડ પેપર મિલ્સ લિમિટેડ,જે સામાન્ય રીતે નેપાનગર તરીકે ઓળખાય છે,તે ભારતના મધ્ય પ્રદેશના બુરહાનપુર જિલ્લામાં આવેલી છે.
તે ભારતની પ્રથમ ન્યૂઝપ્રિન્ટ મિલ હતી,જેની સ્થાપના $1947$ માં કરવામાં આવી હતી.
તે દેશમાં ન્યૂઝપ્રિન્ટના સૌથી મોટા ઉત્પાદક તરીકે પ્રખ્યાત છે.
17
BiologyEasyMCQAIIMS · 1990
લવિંગનું તેલ શેમાંથી મેળવવામાં આવે છે?
A
સંતલમનું લાકડું
B
સિઝિજિયમ એરોમેટિકમના પાંદડા
C
સિઝિજિયમ એરોમેટિકમની ફૂલની કળીઓ
D
વેટેવેરિયાનું રાઈઝોમ

Solution

(C) લવિંગ $(Syzygium\, aromaticum)$ એ $Myrtaceae$ કુળની વનસ્પતિ છે.
લવિંગનું તેલ છોડની સૂકવેલી ફૂલની કળીઓમાંથી મેળવવામાં આવે છે.
તેના એન્ટિસેપ્ટિક અને પીડાનાશક ગુણધર્મોને કારણે તેનો ઉપયોગ અત્તર,સુગંધિત પદાર્થો અને દવાઓમાં વ્યાપકપણે થાય છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real AIIMS style covering Biology with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D Biology papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Run live AIIMS mock exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo

Frequently Asked Questions

How many Biology questions are in AIIMS 1990?

There are 17 Biology questions from the AIIMS 1990 paper on Vedclass, each with a detailed step-by-step solution in Gujarati.

Are AIIMS 1990 Biology solutions available in Gujarati?

Yes. All solutions on this page are in Gujarati. You can also switch to English or Hindi using the language buttons above the questions.

Can I practice AIIMS 1990 Biology as a timed test?

Yes. Use the Vedclass Test Series to attempt a full AIIMS mock test covering Biology with time limits and instant score analysis.

Can teachers create Biology papers from AIIMS previous year questions?

Yes. The Vedclass Exam Paper Generator lets teachers mix AIIMS Biology questions and generate Set A/B/C/D papers in minutes.

For Teachers & Institutes

Build a Custom Biology Paper

Pick AIIMS 1990 Biology questions, set difficulty, and generate Set A/B/C/D in 2 minutes.