તમે પાઠ્યપુસ્તકમાં શીખ્યા છો કે હ્યુગેન્સનો સિદ્ધાંત પરાવર્તન અને વક્રીભવનના નિયમો તરફ કેવી રીતે દોરી જાય છે. તે જ સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ કરીને સીધું તારણ કાઢો કે સમતલ અરીસાની સામે મૂકવામાં આવેલ બિંદુવત પદાર્થ એક આભાસી પ્રતિબિંબ બનાવે છે જેનું અરીસાથી અંતર એ પદાર્થનું અરીસાથી અંતર જેટલું જ હોય છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે $O$ પર એક પદાર્થ સમતલ અરીસાની સામે $r$ અંતરે મૂકવામાં આવ્યો છે (આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ).
બિંદુવત પદાર્થ $O$ માંથી ગોળીય તરંગાગ્રહ ઉત્સર્જિત થાય છે. તરંગાગ્રહ $XY$ નો ભાગ સમતલ અરીસા પર બિંદુ $O'$ પાસે પહોંચે છે.
હ્યુગેન્સના સિદ્ધાંત મુજબ,તરંગાગ્રહ પરનો દરેક બિંદુ ગૌણ તરંગોના ઉદગમ તરીકે કાર્ય કરે છે. જ્યારે તરંગાગ્રહ $XY$ અરીસા સાથે અથડાય છે,ત્યારે અરીસો આ તરંગોનું પરાવર્તન કરે છે.
જો અરીસો ગેરહાજર હોત,તો તરંગાગ્રહ આગળ વધવાનું ચાલુ રાખત અને અરીસાની પાછળ $r$ અંતરે સમાન તરંગાગ્રહ $X'Y'$ બનાવત.
અરીસો પ્રકાશનું પરાવર્તન કરતું હોવાથી,ગૌણ તરંગો અરીસાની પાછળના બિંદુ $I$ માંથી ઉદ્ભવતા હોય તેમ લાગે છે,જે $O$ નું આભાસી પ્રતિબિંબ છે. સંમિતિ દ્વારા,આ આભાસી પ્રતિબિંબ $I$ નું અરીસાથી અંતર એ પદાર્થ $O$ ના અરીસાથી અંતર $r$ જેટલું જ હોય છે.

Explore More

Similar Questions

તરંગાગ્ર (wavefront) એ એક સપાટી છે જે

એક સમતલ તરંગ અગ્ર પાણીની સપાટી પર $60^{\circ}$ ના આપાતકોણે આપાત થાય છે. ત્યારબાદ તે $45^{\circ}$ ના ખૂણે વક્રીભૂત થાય છે. આપાત તરંગ અગ્રની પહોળાઈ અને વક્રીભૂત તરંગ અગ્રની પહોળાઈનો ગુણોત્તર કેટલો થશે? $\left[\sin \frac{\pi}{4}=\cos \frac{\pi}{4}=\frac{1}{\sqrt{2}}, \sin 60^{\circ}=\frac{\sqrt{3}}{2}, \cos 60^{\circ}=\frac{1}{2}\right]$

આપેલ તરંગાગ્રહ (wavefront) માં કોઈપણ બે કણો વચ્ચેનો કળા તફાવત (phase difference) . . . . . . rad હોય છે.

હ્યુજન્સના ગૌણ તરંગોના સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ શેના માટે કરી શકાય છે?

બાજુની આકૃતિમાં, હવામાં ગતિ કરતું તરંગ અગ્ર $AB$ એ સમતલ કાચની સપાટી $XY$ પર આપાત થાય છે. કાચના સ્લેબમાંથી વક્રીભવન પછી તેની સ્થિતિ $CD$ દર્શાવેલ છે, સાથે $A$ અને $D$ પર દોરેલા લંબ પણ દર્શાવેલ છે. હવા $(\mu = 1)$ ની સાપેક્ષમાં કાચનો વક્રીભવનાંક કેટલો થશે?

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo