ન્યૂટન મુજબ ધ્વનિ તરંગની ઝડપનું સમીકરણ લખો અને લેપ્લાસ દ્વારા કરવામાં આવેલ સુધારો સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ન્યૂટન મુજબ,આદર્શ વાયુમાં ધ્વનિની ઝડપ નીચે મુજબ છે:
$v = \sqrt{\frac{P}{\rho}}$ ... $(1)$
લેપ્લાસે દર્શાવ્યું કે ધ્વનિ તરંગોના પ્રસરણ દરમિયાન દબાણમાં થતા ફેરફારો એટલા ઝડપી હોય છે કે તાપમાન અચળ રાખવા માટે ઉષ્માના વિનિમય માટે પૂરતો સમય મળતો નથી. તેથી,આ પ્રક્રિયાઓ સમોષ્મી (adiabatic) હોય છે,સમતાપી (isothermal) નહીં.
સમોષ્મી પ્રક્રિયા માટે,આદર્શ વાયુ નીચેના સંબંધનું પાલન કરે છે:
$P V^{\gamma} = \text{અચળ}$
બંને બાજુ વિકલન કરતા:
$\Delta(P V^{\gamma}) = 0$
$P(\gamma V^{\gamma-1} \Delta V) + V^{\gamma} \Delta P = 0$
$\gamma P \Delta V + V \Delta P = 0$
$\gamma P = -\frac{\Delta P}{\Delta V / V} = B$
જ્યાં $B$ એ સમોષ્મી બલ્ક મોડ્યુલસ છે.
ધ્વનિની ઝડપના સામાન્ય સૂત્ર $v = \sqrt{\frac{B}{\rho}}$ માં $B = \gamma P$ મૂકતા,આપણને લેપ્લાસ સુધારો મળે છે:
$v = \sqrt{\frac{\gamma P}{\rho}}$ ... $(2)$
અહીં,$\gamma = \frac{C_P}{C_V}$ એ વિશિષ્ટ ઉષ્માનો ગુણોત્તર છે. હવા માટે,$\gamma = 1.4$ છે. $STP$ પર આ સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા,ધ્વનિની ગણતરી કરેલ ઝડપ આશરે $331.3 \ m/s$ મળે છે,જે પ્રાયોગિક પરિણામો સાથે સુસંગત છે.

Explore More

Similar Questions

હવામાં ધ્વનિ તરંગની ઝડપ હવાનું નિરપેક્ષ તાપમાન પર કેવી રીતે આધાર રાખે છે?

અવાજનો પડઘો સાંભળવા માટે સ્ત્રોતથી પરાવર્તક સપાટીનું લઘુત્તમ અંતર ..... $m$ છે.

એક હોસ્પિટલ પેશીમાં ગાંઠો શોધવા માટે અલ્ટ્રાસોનિક સ્કેનરનો ઉપયોગ કરે છે. સ્કેનરની ઓપરેટિંગ ફ્રીક્વન્સી $4.2 \, MHz$ છે. પેશીમાં અવાજની ઝડપ $1.7 \, km/s$ છે. પેશીમાં અવાજની તરંગલંબાઇ આશરે કેટલી હશે?

ધારો કે હવાનું સ્થાનાંતર $(s)$ એ ધ્વનિ તરંગ દ્વારા નિર્મિત દબાણ તફાવત $(\Delta p)$ ના સમપ્રમાણમાં છે. સ્થાનાંતર $(s)$ એ ધ્વનિની ઝડપ $(v)$,હવાની ઘનતા $(\rho)$ અને આવૃત્તિ $(f)$ પર પણ આધાર રાખે છે. જો $\Delta p \approx 10 \, Pa$,$v \approx 300 \, m/s$,$\rho \approx 1 \, kg/m^3$ અને $f \approx 1000 \, Hz$ હોય,તો $s$ નો ક્રમ કેટલો હશે? (ગુણાકારનો અચળાંક $1$ લો).

$Assertion :$ હવાનું દબાણ બદલાતા અવાજની ઝડપ પર અસર થાય છે.
$Reason :$ વાયુઓમાં અવાજની ઝડપ દબાણના વર્ગના પ્રમાણમાં હોય છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo