પ્રત્યાંકન એકમ (Transcription unit) પર ટૂંકી નોંધ લખો.

(N/A) $DNA$ માં પ્રત્યાંકન એકમ મુખ્યત્વે ત્રણ પ્રદેશો દ્વારા વ્યાખ્યાયિત થાય છે: $(i)$ પ્રમોટર,$(ii)$ બંધારણીય જનીન,અને $(iii)$ સમાપક (Terminator).
પ્રત્યાંકન એકમના બંધારણીય જનીનમાં $DNA$ ની બે શૃંખલાઓને વ્યાખ્યાયિત કરવા માટે એક સંમેલન છે.
બે શૃંખલાઓની ધ્રુવીયતા વિરુદ્ધ હોવાથી અને $DNA$ આધારિત $RNA$ પોલિમરેઝ માત્ર એક જ દિશામાં એટલે કે $5' \rightarrow 3'$ દિશામાં પોલિમરાઈઝેશનને ઉત્પ્રેરિત કરે છે,તેથી જે શૃંખલાની ધ્રુવીયતા $3' \rightarrow 5'$ હોય છે તે ટેમ્પલેટ તરીકે કાર્ય કરે છે અને તેને ટેમ્પલેટ શૃંખલા કહેવામાં આવે છે.
બીજી શૃંખલા જેની ધ્રુવીયતા $5' \rightarrow 3'$ હોય છે અને જેનો ક્રમ $RNA$ જેવો જ હોય છે (યુરેસિલના સ્થાને થાઈમિન સિવાય),તે પ્રત્યાંકન દરમિયાન અલગ થઈ જાય છે. આશ્ચર્યજનક રીતે,આ શૃંખલા (જે કોઈ પણ વસ્તુ માટે સંકેત આપતી નથી) ને કોડિંગ શૃંખલા કહેવામાં આવે છે.
પ્રત્યાંકન એકમને વ્યાખ્યાયિત કરતી વખતે તમામ સંદર્ભ બિંદુઓ કોડિંગ શૃંખલાના સંદર્ભમાં લેવામાં આવે છે.
$(i)$ પ્રમોટર એ $DNA$ નો એવો ક્રમ છે જે $RNA$ પોલિમરેઝ માટે જોડાણ સ્થાન પૂરું પાડે છે. તે બંધારણીય જનીનના $5'$ છેડા (અપસ્ટ્રીમ) પર સ્થિત છે. પ્રત્યાંકન એકમમાં પ્રમોટરની હાજરી ટેમ્પલેટ અને કોડિંગ શૃંખલાઓને વ્યાખ્યાયિત કરે છે. તેની સ્થિતિને સમાપક સાથે બદલીને,કોડિંગ અને ટેમ્પલેટ શૃંખલાઓની વ્યાખ્યા ઉલટાવી શકાય છે.
$(ii)$ પ્રત્યાંકન એકમમાં બંધારણીય જનીન એ $DNA$ નો એવો ખંડ છે જે પ્રમોટર અને સમાપક દ્વારા ઘેરાયેલો હોય છે.
$(iii)$ સમાપક એ કોડિંગ શૃંખલાના $3'$ છેડા (ડાઉનસ્ટ્રીમ) તરફ સ્થિત હોય છે. તે સામાન્ય રીતે પ્રત્યાંકનની પ્રક્રિયાના અંતને વ્યાખ્યાયિત કરે છે. પ્રમોટરની આગળ અપસ્ટ્રીમ અથવા ડાઉનસ્ટ્રીમમાં વધારાના નિયમનકારી ક્રમો હાજર હોઈ શકે છે.