Difficult
કાર્બોક્સિલિક એસિડના ડિકાર્બોક્સિલેશન દ્વારા હાઇડ્રોકાર્બન બનાવવાની પદ્ધતિ લખો.
(N/A) સોડાલાઈમ દ્વારા ડિકાર્બોક્સિલેશન: જ્યારે કાર્બોક્સિલિક એસિડના સોડિયમ ક્ષારને સોડાલાઈમ ($NaOH$ અને $CaO$ નું $3:1$ પ્રમાણ) સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે કાર્બન ડાયોક્સાઇડ ગુમાવીને હાઇડ્રોકાર્બન બનાવે છે. આ પ્રક્રિયાને ડિકાર્બોક્સિલેશન કહેવામાં આવે છે.
$\underset{\text{સોડિયમ કાર્બોક્સિલેટ}}{RCOONa}$ $\xrightarrow[\text{સોડાલાઈમ, ગરમી}]{NaOH \text{ અને } CaO} \underset{\text{હાઇડ્રોકાર્બન}}{RH} + Na_{2}CO_{3}$
આ ડિકાર્બોક્સિલેશન પ્રક્રિયામાં $CO_{2}$ દૂર થવાને કારણે,મૂળ એસિડ ક્ષાર કરતા એક કાર્બન પરમાણુ ઓછો થાય છે.
$(b)$ કોલ્બે વિદ્યુતવિભાજન દ્વારા ડિકાર્બોક્સિલેશન: કાર્બોક્સિલિક એસિડના આલ્કલી ધાતુના ક્ષારોના જલીય દ્રાવણનું વિદ્યુતવિભાજન કરવાથી પણ ડિકાર્બોક્સિલેશન થાય છે અને એસિડના આલ્કાઇલ સમૂહમાં રહેલા કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા કરતા બમણા કાર્બન પરમાણુ ધરાવતા હાઇડ્રોકાર્બન બને છે. આ પ્રક્રિયાને કોલ્બે વિદ્યુતવિભાજન કહેવામાં આવે છે.
$2RCOO^{-}Na^{+} + 2H_{2}O \xrightarrow{\text{વિદ્યુતવિભાજન}} R-R + 2CO_{2} + 2NaOH + H_{2} \uparrow$
$\underset{\text{સોડિયમ કાર્બોક્સિલેટ}}{RCOONa}$ $\xrightarrow[\text{સોડાલાઈમ, ગરમી}]{NaOH \text{ અને } CaO} \underset{\text{હાઇડ્રોકાર્બન}}{RH} + Na_{2}CO_{3}$
આ ડિકાર્બોક્સિલેશન પ્રક્રિયામાં $CO_{2}$ દૂર થવાને કારણે,મૂળ એસિડ ક્ષાર કરતા એક કાર્બન પરમાણુ ઓછો થાય છે.
$(b)$ કોલ્બે વિદ્યુતવિભાજન દ્વારા ડિકાર્બોક્સિલેશન: કાર્બોક્સિલિક એસિડના આલ્કલી ધાતુના ક્ષારોના જલીય દ્રાવણનું વિદ્યુતવિભાજન કરવાથી પણ ડિકાર્બોક્સિલેશન થાય છે અને એસિડના આલ્કાઇલ સમૂહમાં રહેલા કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા કરતા બમણા કાર્બન પરમાણુ ધરાવતા હાઇડ્રોકાર્બન બને છે. આ પ્રક્રિયાને કોલ્બે વિદ્યુતવિભાજન કહેવામાં આવે છે.
$2RCOO^{-}Na^{+} + 2H_{2}O \xrightarrow{\text{વિદ્યુતવિભાજન}} R-R + 2CO_{2} + 2NaOH + H_{2} \uparrow$
Explore More
Similar Questions
$CH_3Cl \to CH_4$
ઉપરનું રૂપાંતરણ કોના દ્વારા મેળવી શકાય છે?
ઉપરનું રૂપાંતરણ કોના દ્વારા મેળવી શકાય છે?
Medium
View Solutionવુર્ટઝ $(Wurtz)$ પ્રક્રિયામાં મુક્તમૂલકોના વિષમીકરણ (disproportionation) ને કારણે કયું સંયોજન ક્યારેક બને છે?
Medium
View Solution$n$ મોલ આઈસોપેન્ટેનમાં $sp^2$ સંકરણ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુઓના મોલની સંખ્યા કેટલી છે?
નીચેની પ્રક્રિયાઓના મુખ્ય નીપજો $P$ અને $Q$ અનુક્રમે કયા છે?
$I$. $n$-પેન્ટાઇલ બ્રોમાઇડ $\xrightarrow{Zn / H^{+}} P$
$II$. $n$-પેન્ટાઇલ બ્રોમાઇડ $\xrightarrow[\text{Dry ether}]{Na} Q$
$I$. $n$-પેન્ટાઇલ બ્રોમાઇડ $\xrightarrow{Zn / H^{+}} P$
$II$. $n$-પેન્ટાઇલ બ્રોમાઇડ $\xrightarrow[\text{Dry ether}]{Na} Q$
જેમ જેમ શૃંખલામાં કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા વધે છે,તેમ આલ્કેનનું ઉત્કલનબિંદુ:
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo