નીચેના માટે મુક્તિના અંશો (degrees of freedom) લખો:
$(i)$ એકપરમાણ્વીય વાયુ
$(ii)$ દ્વિપરમાણ્વીય વાયુ

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) મુક્તિના અંશો $(f)$ એટલે અણુ જે સ્વતંત્ર રીતે ઊર્જા ધરાવી શકે તેવા માર્ગોની સંખ્યા.
$(i)$ એકપરમાણ્વીય વાયુ (દા.ત.,$He, Ne, Ar$) માટે,અણુ માત્ર $x, y,$ અને $z$ અક્ષ પર સ્થાનાંતરિત ગતિ કરી શકે છે. તેથી,તેમાં $3$ સ્થાનાંતરિત મુક્તિના અંશો અને $0$ ભ્રમણીય મુક્તિના અંશો હોય છે. કુલ મુક્તિના અંશો $f = 3$ છે.
$(ii)$ ઓરડાના તાપમાને દ્વિપરમાણ્વીય વાયુ (દા.ત.,$H_2, O_2, N_2$) માટે,અણુમાં $3$ સ્થાનાંતરિત મુક્તિના અંશો અને $2$ ભ્રમણીય મુક્તિના અંશો (બંધ અક્ષને લંબ અક્ષો પર) હોય છે. કુલ મુક્તિના અંશો $f = 3 + 2 = 5$ છે.

Explore More

Similar Questions

એક આદર્શ વાયુના અણુઓ પાસે ત્રણ સ્થાનાંતરિત (translational) અને બે ભ્રમણીય (rotational) મુક્તિના અંશો (degrees of freedom) છે. વાયુને $T$ તાપમાને રાખવામાં આવે છે. આ વાયુના એક મોલ માટે કુલ આંતરિક ઉર્જા $U$ અને $\gamma \left( = \frac{C_P}{C_V} \right)$ નું મૂલ્ય અનુક્રમે નીચેનામાંથી કયું છે?

દ્વિ-પરમાણ્વીય અણુઓના વાયુ $A$ ની વિશિષ્ટ ઉષ્માઓ $C_P$ અને $C_V$ ($J\, mol^{-1}\, K^{-1}$ એકમમાં) અનુક્રમે $29$ અને $22$ છે. દ્વિ-પરમાણ્વીય અણુઓના બીજા વાયુ $B$ માટે આ મૂલ્યો અનુક્રમે $30$ અને $21$ છે. જો તેમને આદર્શ વાયુઓ ગણવામાં આવે,તો:

$n$ સ્વતંત્રતાના અંશો (degrees of freedom) ધરાવતા બહુપરમાણ્વીય વાયુ માટે અણુ દીઠ સરેરાશ ઉર્જા કેટલી થાય? (જ્યાં $k$ એ બોલ્ટ્ઝમેનનો અચળાંક છે અને $T$ એ તાપમાન છે.)

$27^{\circ} C$ તાપમાને $3$ મોલ વાયુની આંતરિક ઉર્જા $2250 R$ હોય,તો વાયુની મુક્તિની માત્રા (degrees of freedom) શોધો. ($R$ - સાર્વત્રિક વાયુ અચળાંક)

જો $\gamma$ એ આદર્શ વાયુની વિશિષ્ટ ઉષ્માનો ગુણોત્તર હોય,તો વાયુના અણુઓની મુક્તતાના અંશની સંખ્યા ....... છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo