કુલંબનો નિયમ લખો અને તેનું અદિશ સ્વરૂપ સમજાવો.

(N/A) કુલંબનો નિયમ જણાવે છે કે બે સ્થિર બિંદુવત વિદ્યુતભારો વચ્ચે લાગતું સ્થિત વિદ્યુત બળ એ વિદ્યુતભારોના મૂલ્યોના ગુણાકારના સમપ્રમાણમાં અને તેમની વચ્ચેના અંતરના વર્ગના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે. આ બળ બંને વિદ્યુતભારોને જોડતી રેખા પર લાગે છે.
જો બે બિંદુવત વિદ્યુતભારો $q_{1}$ અને $q_{2}$ શૂન્યાવકાશમાં $r$ અંતરે રહેલા હોય,તો તેમની વચ્ચે લાગતા સ્થિત વિદ્યુત બળ $F$ નું મૂલ્ય નીચે મુજબ છે:
$F \propto \frac{|q_{1} q_{2}|}{r^{2}}$
$F = k \frac{|q_{1} q_{2}|}{r^{2}}$
જ્યાં $k$ એ કુલંબનો અચળાંક છે,$k = \frac{1}{4 \pi \epsilon_{0}} \approx 8.9875 \times 10^{9} \text{ N m}^{2} \text{ C}^{-2}$.
અહીં,$\epsilon_{0}$ એ શૂન્યાવકાશની પરમિટિવિટી છે,$\epsilon_{0} \approx 8.854 \times 10^{-12} \text{ C}^{2} \text{ N}^{-1} \text{ m}^{-2}$.
જો વિદ્યુતભારો $\epsilon$ પરમિટિવિટી ધરાવતા માધ્યમમાં મૂકવામાં આવે,તો બળ $F_{m}$ નીચે મુજબ મળે:
$F_{m} = \frac{1}{4 \pi \epsilon} \frac{|q_{1} q_{2}|}{r^{2}}$
સાપેક્ષ પરમિટિવિટી (અથવા ડાયઇલેક્ટ્રિક અચળાંક) ને $K = \epsilon_{r} = \frac{\epsilon}{\epsilon_{0}}$ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
તેથી,$\epsilon = K \epsilon_{0}$.
આ કિંમત $F_{m}$ ના સમીકરણમાં મૂકતા:
$F_{m} = \frac{1}{4 \pi K \epsilon_{0}} \frac{|q_{1} q_{2}|}{r^{2}} = \frac{F}{K}$
આમ,માધ્યમમાં લાગતું બળ એ શૂન્યાવકાશમાં લાગતા બળ કરતા $1/K$ ગણું હોય છે.