એક એવો પ્રયોગ વર્ણવો જે ઉષ્માના આધુનિક ખ્યાલને ઉર્જાના સ્વરૂપ તરીકે સમજાવે અને તેમાંથી કાર્ય કેવી રીતે ઉત્પન્ન થાય છે તે દર્શાવે.

(N/A) આધુનિક ખ્યાલમાં,ઉષ્માને પ્રવાહી માનવાની થિયરી (કેલોરિક થિયરી) ને નકારી કાઢવામાં આવી હતી.
આ સંદર્ભમાં એક મહત્વપૂર્ણ પ્રયોગ બેન્જામિન થોમસન (કાઉન્ટ રમફોર્ડ) દ્વારા $1798$ માં કરવામાં આવ્યો હતો.
તેમણે અવલોકન કર્યું કે પિત્તળની તોપમાં કાણું પાડતી વખતે (boring) પુષ્કળ પ્રમાણમાં ઉષ્મા ઉત્પન્ન થાય છે.
વધુ મહત્વની વાત એ છે કે,ઉત્પન્ન થયેલી ઉષ્માનું પ્રમાણ ડ્રિલની ધાર પર નહીં,પરંતુ કરવામાં આવેલા યાંત્રિક કાર્ય પર આધારિત હતું.
કેલોરિક થિયરી મુજબ,વધુ ધારદાર ડ્રિલ ધાતુના છિદ્રોમાંથી વધુ 'કેલોરિક' પ્રવાહી બહાર કાઢશે તેવી અપેક્ષા હતી,પરંતુ આવું જોવા મળ્યું ન હતું.
આ અવલોકનોની સમજૂતી એ છે કે ઉષ્મા એ ઉર્જાનું એક સ્વરૂપ છે,અને આ પ્રયોગે ઉર્જાનું એક સ્વરૂપમાંથી બીજા સ્વરૂપમાં,ખાસ કરીને યાંત્રિક કાર્યમાંથી ઉષ્મામાં રૂપાંતર દર્શાવ્યું હતું.