ઘર્ષણના ફાયદા અને ગેરફાયદા લખો. ઘર્ષણ ઘટાડવાના ઉપાયો લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ઘર્ષણ અગ્નિ જેવું છે; ક્યારેક તે ઈચ્છનીય અને જરૂરી હોય છે,તો ક્યારેક તે અનિચ્છનીય હોય છે.
ઘર્ષણના ફાયદા:
$(1)$ તે આપણને લપસ્યા વગર જમીન પર ચાલવામાં મદદ કરે છે.
$(2)$ તે આપણને વસ્તુઓને મજબૂતીથી પકડવામાં સક્ષમ બનાવે છે.
$(3)$ તે આપણને કાગળ કે બોર્ડ જેવી સપાટીઓ પર લખવાની સુવિધા આપે છે.
$(4)$ તે કન્વેયર બેલ્ટ દ્વારા પૈડાં વચ્ચે ગતિના પ્રસારણમાં મદદ કરે છે.
ઘર્ષણના ગેરફાયદા:
$(1)$ તે સાપેક્ષ ગતિનો વિરોધ કરે છે અને યાંત્રિક ઉર્જાનો ઉષ્મા ઉર્જા સ્વરૂપે વ્યય કરે છે.
$(2)$ તે મશીનોના ગતિશીલ ભાગોમાં ઘસારો પેદા કરે છે.
$(3)$ તે કપડાં,પગરખાં અને વાહનોના ટાયરને ઘસી નાખે છે.
ઘર્ષણ ઘટાડવાના ઉપાયો:
$(1)$ લ્યુબ્રિકન્ટ્સ: મશીનના ગતિશીલ ભાગો વચ્ચે તેલ અથવા ગ્રીસનો ઉપયોગ કરવાથી ગતિક ઘર્ષણ ઘટે છે.
$(2)$ બોલ-બેરિંગ્સ: મશીનના ગતિશીલ ભાગો વચ્ચે બોલ-બેરિંગ્સનો ઉપયોગ કરવાથી સરકતું ઘર્ષણ લોટણ ઘર્ષણમાં રૂપાંતરિત થાય છે,જે ઘણું ઓછું હોય છે.
$(3)$ હવાના ગાદી (Air Cushion): આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,ઘન સપાટીઓ વચ્ચે હવાનું પાતળું પડ રાખવાથી ઘર્ષણ અસરકારક રીતે ઘટાડી શકાય છે.

Explore More

Similar Questions

$m$ દળનો એક બ્લોક ખરબચડા સમતલ પર $a$ જેટલા અચળ પ્રવેગથી ગતિ કરી રહ્યો છે. જો બ્લોક અને જમીન વચ્ચેનો ઘર્ષણાંક $\mu$ હોય,તો શરૂઆતથી $t$ સમય પછી બાહ્ય બળ દ્વારા આપવામાં આવતો પાવર કેટલો હશે?

$m$ દળનો એક મણકો $r$ ત્રિજ્યાની ઘર્ષણરહિત સ્થિર રીંગ પર સરકી શકે છે. $k$ બળ અચળાંક ધરાવતી બે સમાન સ્પ્રિંગની મદદથી,તેને બે વ્યાસાંત વિરુદ્ધ ખીલાઓ $A$ અને $B$ સાથે જોડવામાં આવે છે,જે દરેક રીંગના કેન્દ્ર $O$ થી $0.5r$ અંતરે છે. દરેક સ્પ્રિંગની મુક્ત લંબાઈ રીંગની ત્રિજ્યાની સરખામણીમાં નગણ્ય છે. મણકાને થોડો વેગ આપવામાં આવે છે. કોઈપણ સ્પ્રિંગ ખીલા સાથે અથડાય તે પહેલાં મણકાની આગળની ગતિ વિશે તમે શું અનુમાન કરી શકો છો?

$1 \,kg$ નો બ્લોક જે ખરબચડા ઢાળ પર સ્થિત છે, તે $100 \,N \,m^{-1}$ સ્પ્રિંગ અચળાંક ધરાવતી અવગણ્ય દળની સ્પ્રિંગ સાથે આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ જોડાયેલ છે। બ્લોકને સ્પ્રિંગની અખિંચાયેલી સ્થિતિમાં સ્થિર સ્થિતિમાંથી મુક્ત કરવામાં આવે છે। બ્લોક સ્થિર થાય તે પહેલાં ઢાળ પર $10 \,cm$ નીચે ખસે છે। બ્લોક અને ઢાળ વચ્ચેનો ઘર્ષણાંક કેટલો હશે? ($g=10 \,m \,s^{-2}$ લો અને ધારો કે ગરગડી ઘર્ષણરહિત છે)।

લાકડાનો $1.0 \ kg$ નો બ્લોક બીજા સમાન લાકડાના બ્લોક પર મૂકેલો છે,જે પ્લાસ્ટિકના સપાટ ટેબલ પર છે. લાકડાની સપાટીઓ વચ્ચેનો સ્થિત ઘર્ષણાંક $\mu_1$ છે અને લાકડા તથા પ્લાસ્ટિક વચ્ચેનો સ્થિત ઘર્ષણાંક $\mu_2$ છે. માત્ર ઉપરના બ્લોક પર એક સમક્ષિતિજ બળ $F$ લગાડવામાં આવે છે,અને આ બળને ત્યાં સુધી વધારવામાં આવે છે જ્યાં સુધી ઉપરનો બ્લોક ગતિ કરવાનું શરૂ ન કરે. નીચેનો બ્લોક ઉપરના બ્લોક સાથે ગતિ કરશે જો અને માત્ર જો

Difficult
View Solution

$100 \ kg$ ની એક બંદૂક $500 \ m$ ઊંચાઈ ધરાવતી ટેકરી પરથી $1 \ kg$ નો દડો સમક્ષિતિજ દિશામાં છોડે છે. તે ટેકરીના તળિયેથી $400 \ m$ ના અંતરે જમીન પર પડે છે. બંદૂકનો રિકોઈલ વેગ કેટલો હશે ($ms^{-1}$ માં)? (ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ $= 10 \ ms^{-2}$)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo