અંશ નિસ્યંદન (Fractional distillation) પ્રક્રિયા સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જ્યારે બે પ્રવાહીઓના ઉત્કલનબિંદુઓ વચ્ચેનો તફાવત ઓછો હોય,ત્યારે તેમને અલગ કરવા માટે અંશ નિસ્યંદન પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
આ પદ્ધતિમાં,પ્રવાહી મિશ્રણને રાઉન્ડ બોટમ $(R.B.)$ ફ્લાસ્કમાં લઈને ધીમેથી ગરમ કરવામાં આવે છે. મિશ્રણની બાષ્પને સંઘનન પહેલાં અંશ નિસ્યંદન સ્તંભ (fractionating column) માંથી પસાર કરવામાં આવે છે. આ સ્તંભને $R.B.$ ફ્લાસ્કના મુખ પર ગોઠવવામાં આવે છે.
જેમ જેમ બાષ્પ સ્તંભમાં ઉપર જાય છે,તેમ તેમ તેનું વારંવાર સંઘનન અને બાષ્પીભવન થાય છે. ઊંચા ઉત્કલનબિંદુ ધરાવતા પ્રવાહીની બાષ્પ વહેલી સંઘનિત થઈને ફ્લાસ્કમાં પાછી ફરે છે,જ્યારે નીચા ઉત્કલનબિંદુ ધરાવતા પ્રવાહીની બાષ્પ સ્તંભના ઉપરના ભાગ સુધી પહોંચે છે.
આમ,સ્તંભના ઉપરના ભાગે પહોંચતી બાષ્પમાં વધુ બાષ્પશીલ ઘટક (નીચું ઉત્કલનબિંદુ ધરાવતું પ્રવાહી) વધુ પ્રમાણમાં હોય છે. આ બાષ્પને ત્યારબાદ ઠંડી પાડીને અલગ એકત્ર કરવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

ફૂલોની સુગંધ કેટલાક વરાળમાં બાષ્પશીલ કાર્બનિક સંયોજનોને કારણે હોય છે જેને આવશ્યક તેલ (essential oils) કહેવામાં આવે છે. આ સામાન્ય રીતે ઓરડાના તાપમાને પાણીમાં અદ્રાવ્ય હોય છે પરંતુ વરાળ સ્વરૂપમાં પાણીની વરાળ સાથે મિશ્રિત થઈ શકે છે. ફૂલોમાંથી આ તેલના નિષ્કર્ષણ માટેની યોગ્ય પદ્ધતિ કઈ છે?

કોલમ $-I$ અને કોલમ $-II$ ને યોગ્ય સંબંધ સાથે જોડો:
કોલમ $-I$ કોલમ $-II$
$(i)$ નીચા તાપમાને ઉકળતું પ્રવાહી $(a)$ વિભાગીય નિસ્યંદન
$(ii)$ લાય (lye) માંથી ગ્લિસરોલ $(b)$ સાદું નિસ્યંદન
$(iii)$ નીચું ઉત્કલનબિંદુ ધરાવતું પ્રવાહી પહેલા ઘનીભૂત થાય છે $(c)$ વરાળ નિસ્યંદન
$(iv)$ ઊંચું ઉત્કલનબિંદુ ધરાવતું પ્રવાહી પહેલા ઘનીભૂત થાય છે $(d)$ ઓછા દબાણે નિસ્યંદન

નીચેના મિશ્રણો માટે શુદ્ધિકરણની પદ્ધતિ જણાવો:
$(i)$ ક્લોરોફોર્મ અને એનિલિન
$(ii)$ અશુદ્ધ એસિટોન
$(iii)$ અશુદ્ધ એનિલિન
$(iv)$ ક્લોરોબેન્ઝિન અને બ્રોમોબેન્ઝિન

મિશ્રણની પાતળા સ્તરની ક્રોમેટોગ્રાફી $(TLC)$ નીચે મુજબનું અવલોકન દર્શાવે છે:
સિલિકા જેલ કોલમ ક્રોમેટોગ્રાફીમાં ઈલ્યુશનનો સાચો ક્રમ કયો છે?

સિલિકા જેલ પ્લેટ પર બિન-ધ્રુવીય દ્રાવકનો ઉપયોગ કરીને પાતળા સ્તરના ક્રોમેટોગ્રામમાં સૌથી વધુ $R_f$ મૂલ્ય દર્શાવતી પ્રજાતિ કઈ છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo