$AB_2$ રેખીય અણુઓ (દા.ત.,$BeF_2$) અને $AB_2$ કોણીય અણુઓ (દા.ત.,$H_2O$) ની દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા સમજાવો.

(N/A) ત્રિ-પરમાણ્વીય $AB_2$ અણુઓની દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા તેમના આકાર અને મધ્યસ્થ પરમાણુ $A$ પર રહેલા અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ પર આધાર રાખે છે:
$1$. રેખીય $AB_2$ અણુઓ:
- આ અણુઓમાં મધ્યસ્થ પરમાણુ $A$ પર કોઈ અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોતા નથી.
- ઉદાહરણોમાં $CO_2$,$CS_2$,$BeH_2$,$BeCl_2$ અને $BeF_2$ નો સમાવેશ થાય છે.
- બંધની દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા સમાન મૂલ્યની અને પરસ્પર વિરુદ્ધ દિશામાં હોવાથી એકબીજાની અસર નાબૂદ કરે છે. પરિણામે,ચોખ્ખી દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા $(\mu)$ $0 \ D$ થાય છે.
$2$. કોણીય $AB_2$ અણુઓ:
- આ અણુઓમાં મધ્યસ્થ પરમાણુ $A$ પર અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે,જેના કારણે અણુ કોણીય આકાર ધારણ કરે છે.
- ઉદાહરણોમાં $H_2O$,$NO_2$,$H_2S$ અને $F_2O$ નો સમાવેશ થાય છે.
- કોણીય આકારને લીધે,બંધની દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા એકબીજાની અસર નાબૂદ કરી શકતી નથી. પરિણામે,ચોખ્ખી દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા $(\mu)$ શૂન્ય હોતી નથી $(\mu \neq 0)$. દાખલા તરીકે,$H_2O$ ની દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા $1.85 \ D$ અને $H_2S$ ની $0.95 \ D$ છે.