કેનિઝારો પ્રક્રિયા વિશે સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કેનિઝારો પ્રક્રિયા એ એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં $\alpha-$હાઇડ્રોજન ન ધરાવતા આલ્ડિહાઇડના બે અણુઓને પ્રબળ બેઇઝ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં સ્વયં-ઓક્સિડેશન અને રિડક્શન (વિષમીકરણ) થાય છે,જેમાં એક અણુનું રિડક્શન થઈને આલ્કોહોલ બને છે અને બીજા અણુનું ઓક્સિડેશન થઈને કાર્બોક્સિલિક એસિડનો ક્ષાર બને છે.
$(a)$ ફોર્માલ્ડિહાઇડની કેનિઝારો પ્રક્રિયા:
ફોર્માલ્ડિહાઇડના બે અણુઓ $(HCHO)$ સાંદ્ર $KOH$ સાથે ગરમ કરવાથી મિથેનોલ $(CH_3OH)$ અને પોટેશિયમ ફોર્મેટ $(HCOOK)$ આપે છે.
$(b)$ બેન્ઝાલ્ડિહાઇડની કેનિઝારો પ્રક્રિયા:
બેન્ઝાલ્ડિહાઇડમાં $\alpha-$હાઇડ્રોજન ગેરહાજર હોય છે. સાંદ્ર $NaOH$ સાથે ગરમ કરવાથી તે કેનિઝારો પ્રક્રિયા આપે છે,જેમાં બેન્ઝાલ્ડિહાઇડનો એક અણુ રિડક્શન પામીને બેન્ઝાઇલ આલ્કોહોલ $(C_6H_5CH_2OH)$ બનાવે છે અને બીજો અણુ ઓક્સિડેશન પામીને સોડિયમ બેન્ઝોએટ $(C_6H_5COONa)$ બનાવે છે.

Explore More

Similar Questions

નીચેની પ્રતિક્રિયાઓની શ્રેણીમાં $\underline{Z}$ શું છે?

નીચેનામાંથી કઈ પ્રક્રિયા આપેલ પરિસ્થિતિઓમાં પ્રક્રિયક અને નીપજના સાચા સંયોજનનું પ્રતિનિધિત્વ કરતી નથી?

નીચેનામાંથી કોનું $NaOCl$ દ્વારા ઓક્સિડેશન થાય છે?
$I. RCH(OH)CH_3$
$II. RCH_2CH_2-CO-CH_2CH_3$
$III. R-COCH_3$
$IV. CH_3CHO$
$V. (CH_3)_2C=C(CH_3)COCH_3$

નીચેની પ્રક્રિયામાં મળતી મુખ્ય નીપજ ઓળખો:

નીચેની પ્રક્રિયા શ્રેણીમાં $X, Y, Z$ ને ઓળખો:

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo