ઇલેક્ટ્રોનિક કચરા (e-waste) પર ટૂંકી નોંધ લખો. ઇ-વેસ્ટના વિવિધ સ્ત્રોતો અને તેના નિકાલ સાથે સંકળાયેલી સમસ્યાઓની યાદી આપો.

(N/A) ઇલેક્ટ્રોનિક કચરો,અથવા $e$-waste,એટલે ફેંકી દેવાયેલા અને બિનઉપયોગી ઇલેક્ટ્રોનિક ગેજેટ્સ જેવા કે કોમ્પ્યુટર,મોબાઈલ ફોન,સર્કિટ અને ટેલિવિઝન સેટ.
$e$-waste ના સ્ત્રોતોમાં ઘર,ઓફિસ અને ઉદ્યોગોમાંથી નીકળતા જૂના ઇલેક્ટ્રોનિક સાધનોનો સમાવેશ થાય છે,જેમાં સ્માર્ટફોન જેવા નાના ઉપકરણોથી લઈને મોટા ઉપકરણો સુધીનો સમાવેશ થાય છે.
આ ઉપકરણોમાં સીસું (lead),કેડમિયમ,બેરિલિયમ,પારો (mercury) અને બ્રોમિનેટેડ ફ્લેમ રિટાર્ડન્ટ્સ જેવા જોખમી રસાયણો હોય છે.
અયોગ્ય નિકાલ ગંભીર પર્યાવરણીય અને સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ તરફ દોરી જાય છે:
$1$. જમીન અને પાણીનું પ્રદૂષણ: જ્યારે $e$-waste ને લેન્ડફિલમાં ફેંકવામાં આવે છે,ત્યારે વરસાદનું પાણી ઝેરી ભારે ધાતુઓને જમીન અને ભૂગર્ભ જળમાં લઈ જાય છે,જેને 'લીચેટ' (leachate) કહેવામાં આવે છે.
$2$. વાયુ પ્રદૂષણ: $e$-waste ને બાળવાથી વાતાવરણમાં ઝેરી ધુમાડો અને રજકણો મુક્ત થાય છે.
$3$. સ્વાસ્થ્ય જોખમો: આ ઝેરી તત્વોના સંપર્કમાં આવવાથી કિડનીના રોગો,મગજને નુકસાન અને આનુવંશિક પરિવર્તન (genetic mutations) જેવી ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.