સ્નાયુ પેશી પર નોંધ લખો.

(N/A) $ \Rightarrow $ સ્નાયુ પેશી શરીરના અંગોના હલનચલન સાથે સંકળાયેલી છે.
$ \Rightarrow $ દરેક સ્નાયુ ઘણા લાંબા, નળાકાર તંતુઓનો બનેલો હોય છે જે સમાંતર ગોઠવાયેલા હોય છે.
$ \Rightarrow $ આ તંતુઓ અસંખ્ય ઝીણા તંતુઓથી બનેલા હોય છે જેને સ્નાયુતંતુકો (myofibrils) કહેવાય છે.
$ \Rightarrow $ બધા સ્નાયુ તંતુઓ ઉત્તેજનાના પ્રતિભાવમાં સંકોચાય છે (ટૂંકા થાય છે), પછી શિથિલ થાય છે અને સંકલિત રીતે તેમની અસંકોચિત સ્થિતિમાં પાછા ફરે છે.
$ \Rightarrow $ તેમની ક્રિયા શરીરને પર્યાવરણમાં થતા ફેરફારો સાથે અનુકૂલન સાધવા અને શરીરના વિવિધ ભાગોની સ્થિતિ જાળવી રાખવા માટે મદદ કરે છે.
$ \Rightarrow $ સામાન્ય રીતે, સ્નાયુઓ શરીરના તમામ હલનચલનમાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવે છે.
$ \Rightarrow $ સ્નાયુ પેશીના પ્રકારો:
સ્નાયુઓ ત્રણ પ્રકારના હોય છે:
$ (i) $ કંકાલ સ્નાયુ પેશી
$ (ii) $ અરેખિત (સ્મૂધ) સ્નાયુ પેશી
$ (iii) $ હૃદ સ્નાયુ પેશી
$ (i) $ કંકાલ સ્નાયુ પેશી: આ સ્નાયુઓ હાડકાં સાથે જોડાયેલા હોય છે. બાયસેપ્સ જેવા લાક્ષણિક સ્નાયુમાં, રેખિત કંકાલ સ્નાયુ તંતુઓ સમાંતર રીતે એકસાથે જોડાયેલા હોય છે.
$ (ii) $ અરેખિત (સ્મૂધ) સ્નાયુ પેશી:
$ \Rightarrow $ સ્થાન: રુધિરવાહિનીઓ, જઠર અને આંતરડા જેવા આંતરિક અંગોની દીવાલમાં આ પ્રકારની સ્નાયુ પેશી જોવા મળે છે.
$ \Rightarrow $ રચના: દરેક કોષ ત્રાકાકાર હોય છે અને તેના મધ્ય ભાગમાં એક કોષકેન્દ્ર હોય છે. તેમાં ઘેરા અને આછા પટ્ટાઓ જોવા મળતા નથી.
$ \Rightarrow $ તેઓ અનૈચ્છિક સ્નાયુઓ છે.
$ (iii) $ હૃદ સ્નાયુ પેશી:
$ \Rightarrow $ સ્થાન: આ સ્નાયુ માત્ર હૃદયની દીવાલમાં જોવા મળે છે.
$ \Rightarrow $ રચના: હૃદ સ્નાયુ કોષો શાખિત અને નળાકાર હોય છે. તેમાં એક કે બે કોષકેન્દ્રો મધ્યમાં ગોઠવાયેલા હોય છે.
$ \Rightarrow $ તેઓ કોષોના છેડે આંતરવર્તી તક્તિઓ (intercalated discs) ધરાવે છે, જે સંદેશાવ્યવહારના જોડાણ તરીકે કાર્ય કરે છે. તેઓ અનૈચ્છિક છે અને લયબદ્ધ સંકોચન દર્શાવે છે.