મોર્ફિન:
- તે અફીણના છોડ,પેપાવર સોમનિફેરમ (Papaver somniferum) ના લેટેક્સમાંથી મેળવવામાં આવતી એક શક્તિશાળી પીડાનાશક (pain-relieving) દવા છે.
- તે મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર $(CNS)$ પર ચોક્કસ ઓપિયોઇડ રીસેપ્ટર્સ સાથે જોડાઈને કાર્ય કરે છે,જેનાથી તે પીડાના સંકેતોને અવરોધે છે અને ગંભીર પીડામાંથી રાહત આપે છે.
- તેનો ઉપયોગ ઘણીવાર સર્જરી કરાવનાર દર્દીઓમાં શામક અને પીડાનાશક તરીકે થાય છે.
કોડીન:
- કોડીન એ ઓપિયોઇડનું વ્યુત્પન્ન છે,જે પણ અફીણના છોડમાંથી મેળવવામાં આવે છે.
- તેનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે હળવા પીડાનાશક તરીકે અને વિવિધ ઉધરસની સીરપમાં એન્ટિટસિવ (ઉધરસ દબાવનાર) તરીકે થાય છે.
- તે ચિંતા અને તણાવ ઘટાડવામાં મદદ કરે છે,પરંતુ મોર્ફિનની જેમ જ,તેમાં દુરુપયોગ અને વ્યસનની ઉચ્ચ સંભાવના રહેલી છે.